ΙΣΤΟΡΙΚΑ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ [5]
Ανανέωση σελίδας: 17.06.2009
Η Οργάνωση «Ακρίτας» και
η Τουρκoανταρσία 1963-64
Αποκαλυπτική συνέντευξη με τον Χριστόδουλο Χριστοδούλου, που διετέλεσε βοηθός επιτελάρχης της Οργάνωσης
Ο Μακάριος, ο Γιωρκάτζης, ο Κληρίδης, ο Τάσσος, ο Λυσσαρίδης,
ο Σαμψών, το ΑΚΕΛ, ο Γρίβας, μυθεύματα και αλήθειες.
Η ΔΙΚΗ ΜΟΥ ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΩΣ ΒΟΗΘΟΥ ΕΠΙΤΕΛΑΡΧΗ ΤΟΥ «ΑΚΡΙΤΑ»
ΤΟΥ ΛΑΖΑΡΟΥ ΜΑΥΡΟΥ [από την “Σημερινή”]
g Γιατί και πώς δημιουργήθηκε η «Οργάνωση», με υπογράφοντα αρχηγό τον «Ακρίτα», Πολύκαρπο Γιωρκάτζη, ουσιαστικούς συναρχηγούς τον Γλαύκο Κληρίδη και τον Τάσσο Παπαδόπουλο και πραγματικό, υπεράνω όλων, αρχηγό τον Εθνάρχη Μακάριο;
g Ποιες ήταν οι πραγματικές ένοπλες προετοιμασίες της Οργάνωσης και γιατί βρέθηκαν οι Έλληνες Κύπριοι με κυνηγετικά κυρίως όπλα, απέναντι στην πάνοπλη τουρκανταρσία της Τ.Μ.Τ. το 1963;
g Ποιοι και γιατί έβαλαν τις βόμβες την 25η Μαρτίου 1962 στα τεμένη Μπαϊρακτάρη και Ομεριέ, και στο άγαλμα του Μάρκου Δράκου;
g Ποιοι και γιατί δολοφόνησαν 23η Απριλίου 1962 τους Τουρκο-κύπριους δημοσιογράφους Αϊχάν Χικμέτ και Αχμέτ Μουζαφέρ Γκιουρκάν;
g Γιατί όταν η ΤΟΥΡ.ΔΥ.Κ. βγήκε επιθετικά από το στρατόπεδό της, δεν απαντούσαν στα τηλέφωνα ο διοικητής της ΕΛ.ΔΥ.Κ., ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ κι ο υπουργός Εθνικής Άμυνας της μητέρας Ελλάδας;
Στα ερωτήματα αυτά, που αναφύονται, μετά από τέσσερεις δεκαετίες, έντονα τα τελευταία χρόνια, δίνει τις απαντήσεις του ο διατελέσας βοηθός επιτελάρχης εκείνης της Οργάνωσης, στενότατος συνεργάτης του Μακαρίου, του Γιωρκάτζη, του Κληρίδη και του Τάσσου, ο Χριστόδουλος Χριστοδούλου. Τέως διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας, διατελέσας, επί μακρόν, υπουργός των κυβερνήσεων Κληρίδη στα Υπουργεία Οικονομικών και Εσωτερικών, με μακρά προηγούμενη θητεία ως αξιωματούχος στην κυβερνητική υπηρεσία από τα πρώτα χρόνια της Κυπριακής Δημοκρατίας, ο κ. Χριστοδούλου υπήρξε παρών και άμεσος γνώστης των πραγμάτων στο υψηλότερο επιτελικό επίπεδο της Οργάνωσης, που έκτοτε ονομάζεται καταχρηστικώς «Οργάνωση Ακρίτας».
Επιτελάρχης
ΕΡ: Δύο αντικρουόμενες εκδοχές, περί του τι ήταν η «Οργάνωση» και το «Σχέδιο Ακρίτας»: Η βίαιη επιβολή των Ελλήνων Κυπρίων και η εξόντωση της τουρκικής μειονότητας για να επιτευχθεί η Ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα, η μια. Η άλλη εκδοχή, ότι, έναντι της ένοπλης προετοιμασίας των Τουρκοκυπρίων, η ελληνοκυπριακή ηγεσία έκαμε την «Οργάνωση Ακρίτας» για αυτοάμυνα.
ΑΠ: Όταν μιλά κανείς για ιστορικά γεγονότα, που σημάδεψαν τον χρόνο και καθόρισαν τη μοίρα ενός ολόκληρου λαού, όπως ο κυπριακός και μάλιστα ενός λαού ο οποίος έχει τιμήσει όσον λίγοι την ελληνική ιστορία και το Έθνος με τους αγώνες του, δεν χωρούν ούτε παραποιήσεις ούτε υπερβολές ούτε υποκειμενισμοί. Πολύ περισσότερο, δεν χωρούν παραχαράξεις της ιστορίας. Κάνω αυτή την εισαγωγή γιατί θέλω να θέσω το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα κινηθεί η δική μου μαρτυρία. Συνέβη να βρεθώ, συγκυριακά, πολύ κοντά στην ηγεσία που συνέλαβε την ιδέα και για δημιουργία της Οργάνωσης, αλλά και που είχε και την ευθύνη της μετέπειτα επέκτασης και λειτουργίας της. Γι' αυτό η δική μου μαρτυρία θα είναι απότοκο της δικής μου εμπειρίας από τη θέση του Βοηθού Επιτελάρχη που μου ανετέθη και που ήταν θέση-κλειδί στην Οργάνωση.
Στρατιωτικό σκέλος Τ.Μ.Τ.
Ερ: Εκτός από την περίπτωση «Ντενίζ», υπήρχαν και άλλες πληροφορίες για την ένοπλη προετοιμασία των Τουρκοκυπρίων την εποχή εγκαθίδρυσης της Κυπριακής Δημοκρατίας και τα τρία πρώτα έτη της ζωής της;
Γραμματέας του Γιωρκάτζη;
Ερ: Υπήρξατε γραμματέας του Γιωρκάτζη;
Απ: Κάτι περισσότερο. Αλλά και στενός συνεργάτης του Μακαρίου. Ο βασικός οπλισμός των ανδρών μας ανά την Κύπρο ήταν κυνηγετικά όπλα. Είχαμε μερικές δεκάδες αυτόματα «στεν», «μαρσίπ», «στέρλινγκ», μικρού βεληνεκούς, μερικά «μπρεν», αρκετά τυφέκια «μαρτίνια» και τέσσερα πολυβόλα «τουρτούρες». Δύο από αυτές χρησιμοποιήθηκαν όταν έγιναν οι δύο σοβαρές αντεπιθέσεις μας για να αντιμετωπισθεί η τουρκική ανταρσία, στις 24 και 25 Δεκεμβρίου, η μία με επικεφαλής τον Τάσσο Μάρκου προς τους μύλους του Σεβέρη και η άλλη με επικεφαλής τον Χριστάκη Μασωνίδη και άλλους αξιωματικούς του Κυπριακού Στρατού προς την περιοχή της Ομορφίτας. Και τότε θυμάμαι που η Λευκωσία άκουγε με δέος το «τουρτούρισμα» των δύο «τουρτούρων», όπως χαρακτηριστικά λεγόταν. Επίσης, είχαμε δύο μπαζούκες οι οποίες χρησιμοποιήθηκαν ελάχιστα, η μια στη Λευκωσία κι η άλλη στη Λάρνακα. Μετέπειτα εξασφαλίσαμε ακόμα δύο, η μια από τις οποίες χρησιμοποιήθηκε στην Πάφο. Το μεγαλύτερο όμως μέρος του οπλισμού μας ήταν τα κυνηγετικά.
Ερ: Αφού η προετοιμασία ξεκίνησε το 1961, γιατί δεν εξασφαλίστηκε ικανός αριθμός πιο σύγχρονων όπλων;
Απ: Διότι κινούμασταν μεταξύ δύο αλληλοσυγκρουόμενων στόχων. Ο ένας ήταν, πάση θυσία, να αποφύγουμε τη σύγκρουση. Κι ο ευσεβοποθισμός ότι θα την αποφύγουμε και να μη δημιουργήσουμε κλίμα οξύτητας κι επερχόμενης σύγκρουσης, με την αύξηση του οπλισμού και τη διαρκή εκπαίδευση, που θα δημιουργούσε ασφαλώς το κλίμα ότι επίκειται σύρραξη. Ο άλλος στόχος ήταν η ευθύνη του Μακαρίου και των πέριξ του, να προστατεύσουν τον κυπριακό Ελληνισμό από μια ενδεχόμενη επίθεση των Τούρκων, που εκινούντο μεθοδικά, εκπαιδεύονταν και εξοπλίζονταν με οδηγίες της Άγκυρας.
Βόμβες Μπαϊρακτάρη
Ερ: Προβάλλεται ότι τη σύγκρουση επιδίωξε και προκάλεσε ο Πολύκαρπος Γιωρκάτζης με τους ανθρώπους του. Ισχυρίζονται δε κάποιοι, με άρθρα σε ελληνοκυπριακές εφημερίδες, ότι τις βόμβες στα τεμένη Μπαϊρακτάρη και Ομεριέ, καθώς και τη βόμβα στο άγαλμα του Μάρκου Δράκου, στη Λευκωσία, άνθρωποι του Γιωρκάτζη τις έβαλαν.
Απ: Η απάντηση είναι ξεκάθαρη. Πέραν του γεγονότος ότι σε καμία περίπτωση ο Μακάριος και ο Γιωρκάτζης, ο οποίος ήτο πλήρως νομιμόφρων στον Μακάριο, κι ο Γλαύκος ο Κληρίδης κι ο Τάσσος ο Παπαδόπουλος, σε καμία περίπτωση δεν ήθελαν να δημιουργήσουν ένοπλη σύγκρουση, διότι ήταν σε θέση να αντιληφθούν τις οδυνηρές συνέπειες. Όταν κάναμε τις σταθμίσεις και τις εκτιμήσεις, και υπό τον Μακάριο μερικές φορές, γνωρίζαμε ότι οποιοδήποτε και αν ήταν το αποτέλεσμα μιας ένοπλης σύγκρουσης, θα είχαμε θύματα. Και ακόμη ότι, πολιτικά, κανείς δεν ήξερε πού θα οδηγούμασταν. Αυτές οι εκτιμήσεις δεν γίνονταν από ασκήσιμους. Ούτε από άσχετους.
Επιστολή Ευ. Αβέρωφ
Γίνονταν από ανθρώπους οι οποίοι είχαν εμπειρία και ήταν σε θέση να γνωρίζουν. Ταυτόχρονα, είχαμε και από πλευράς ελληνικής κυβερνήσεως, μεταξύ άλλων, τη γνωστή επιστολή που απέστειλε ο Ευάγγελος Αβέρωφ Τοσίτσας στον Μακάριο περί τον Νοέμβριο του 1963, που, γνωρίζοντας με κάθε λεπτομέρεια τα τεκταινόμενα και από δικής μας πλευράς και από πλευράς των Τουρκοκυπρίων της ΤΜΤ κ.λπ., προέβη σε μια δραματική έκκληση προς τον Μακαριότατο, λέγοντάς του στην επιστολή εκείνη, «σας εξορκίζω δέσποτα, πράξετε το κατά δύναμιν, ό,τι είναι δυνατόν για να αποφευχθεί μια σύγκρουση με την άλλην πλευρά, η οποία θα οδηγήσει ενδεχομένως σε καταστροφές και πέραν της Κύπρου. Και έχομεν και στην Πόλιν και στη Σμύρνη Ελληνισμό, ο οποίος θα υποφέρει». Συμμεριζόμαστε όλοι και μας συνείχε αυτός ο φόβος και η ταυτόχρονη ευθύνη, ότι οι Τούρκοι μπορούσαν να μας καταλάβουν εντελώς απροετοίμαστους, γιατί γνωρίζαμε και τις εγκυκλίους που έβγαζε ο Μποζκούρτ που ήταν επικεφαλής της ΤΜΤ και τη ραγδαία ανάπτυξη των εξοπλιστικών τους προγραμμάτων και των εκπαιδεύσεων των Τούρκων. Είχαμε άριστο δίκτυο πληροφοριών και γνωρίζαμε από μέσα και από πολύ ψηλά συμβαίνοντα στην τουρκοκυπριακή πλευρά. Είναι μύθος και εντελώς ανυπόστατα τα περί των βομβών του 1962.
Άοπλη η πλευρά μας
Και αν ακόμα ήταν στις προθέσεις μας να αρχίσουμε εμείς τα γεγονότα, ε, θα ήμασταν εντελώς ανόητοι, επιπόλαιοι και ανεύθυνοι να δώσουμε έναυσμα για την έναρξή τους, όταν ήμασταν εντελώς ανέτοιμοι. Διότι, ακόμα και στις 21 Δεκεμβρίου 1963 που ξεκίνησαν οι συγκρούσεις, η δική μας πλευρά ήταν άοπλη και αδύναμη, και ανέτοιμη να αντιμετωπίσει τα γεγονότα, πράγμα που αποδείχθηκε και από τη εξέλιξη των γεγονότων. Να σας πω ότι στις 10 του Γενάρη 1964, αναγκαστήκαμε να πούμε στον Μακάριο να μιλήσει με τον Πρόεδρο Νάσερ της Αιγύπτου, για να μας στείλει επειγόντως με πλοιάριο πυρομαχικά που μας είχαν λείψει; Ποίαν προετοιμασία, συνεπώς, είχαμε κάνει για να είμαστε σε θέση να αντιμετωπίσουμε και πολύ περισσότερο να αρχίσουμε τα γεγονότα; Με κύριο οπλισμό τα κυνηγετικά και με ελάχιστα πυρομαχικά; Μα είναι αστεία πράγματα, αυτά που κάποιοι εκ των υστέρων ισχυρίζονται. Δεν ήμασταν τόσο ανεύθυνοι.
Η Οργάνωση δημιουργήθηκε ως αναπόδραστο απότοκο της φυσιολογικής ανασφάλειας που είχε δημιουργηθεί εξαιτίας της συμπεριφοράς της σοβινιστικής Τουρκίας και των Τουρκοκυπρίων εξτρεμιστών, ευθύς μετά την υπογραφή των Συμφωνιών και την ανακήρυξη της Κυπριακής Δημοκρατίας. Κάποιοι καλόβουλα, επειδή αγνοούν τα πραγματικά γεγονότα, άλλοι από θέσεις προκατάληψης ή ακόμη και από μια τάση αυτομαστιγώματος, μονομερώς αποτιμούν όχι όλα ή όχι τα πραγματικά γεγονότα. Και μου κάνει εντύπωση πως γράφονται και βιβλία που αναφέρουν ως κύριες πηγές τους τα εθνικά αρχεία των ΗΠΑ και της Βρετανίας.
Και ερωτώ: Γιατί όχι τα δικά μας αρχεία; Γιατί όχι οι δικές μας πηγές; Γιατί όχι εμείς που τα ζήσαμε; Και ποια εμπιστοσύνη μπορεί να υπάρχει ιδιαίτερα στους Εγγλέζους, που είναι γνωστό ποιο ρόλο διαδραμάτισαν και τότε και ύστερα ακόμη; Αλλά και οι Αμερικανοί, ποια γνώση των πραγμάτων είχαν σε σχέση με τα καθημερινά γεγονότα, για να μην αναφέρω και το ότι κι αυτοί έχουν αποδείξει πόσο ήταν και παραμένουν υπέρ των τουρκικών συμφερόντων και θέσεων, ασφαλώς για τα δικά τους συμφέροντα; Και πάλιν, ερωτώ: Γιατί να μην είμαστε εμείς, οι οποίοι ζήσαμε τα γεγονότα, από του αρχηγού της Οργάνωσης, του αθέατου αλλά πραγματικού αρχηγού, του εθνάρχη Μακαρίου, μέχρι και του τελευταίου μέλους μας;
Τουρκικό πλοιάριο με όπλα για τους Τ/κ
Τον Οκτώβριο του 1959, προτού ανακηρυχθεί επισήμως η Κυπριακή Δημοκρατία και προτού γίνουν οι εκλογές για την ανάδειξη Προέδρου και Αντιπροέδρου, συνελήφθη από αγγλικό ναρκαλιευτικό στη θαλάσσια περιοχή της Καρπασίας το έμφορτο όπλων από την Τουρκία αποσταλέν πλοιάριο, το λεγόμενο «Ντενίζ». Είχε ένα ολόκληρο οπλοστάσιο που προοριζόταν για την ΤΜΤ. Είχε ένα τριμελές πλήρωμα, υπό κάλυψη αξιωματικοί του τουρκικού στρατού, που ενεργούσαν με απευθείας εντολές από την Άγκυρα. Οι Άγγλοι, που είχαν ακόμα την ευθύνη της διακυβέρνησης του τόπου, καταδίκασαν τα τρία μέλη του πληρώματος σε 9μηνη φυλάκιση, αλλά τους έστειλαν στην Τουρκία για να εκτίσουν δήθεν την ποινή τους.
Οι Τούρκοι προετοιμάζονταν για ένοπλη σύγκρουση
Ερ: Πότε υπήρξε, λοιπόν, η συνειδητοποίηση της ανάγκης για την ένοπλη προετοιμασία των Ελλήνων Κυπρίων;
Απ: Από τις κλιμακούμενες ενέργειες των Τουρκοκυπρίων και τις παράνομες δραστηριότητες που αναπτύσσονταν με επικεφαλής τον Ντενκτάς από πολιτικής πλευράς και τον Μποζκούρτ, στρατιωτικό αρχηγό της ΤΜΤ από στρατιωτικής πλευράς, η ελληνοκυπριακή ηγεσία επείσθη ότι οι Τούρκοι θα εκλιμάκωναν την παράνομη δραστηριότητά τους, ούτως ώστε να οδηγήσουν τα πράγματα στην υλοποίηση διχοτομικών σχεδίων. Σχεδίων που προϋπήρχαν. Από την εποχή που οι Τούρκοι διαδραμάτισαν τον ρόλο των οργάνων της αγγλικής κυβερνήσεως για την καταστολή του απελευθερωτικού αγώνα της ΕΟΚΑ, εγγραφόμενοι πρώτα ως επικουρικοί στην αγγλική αστυνομία και, τη υποκινήσει των Άγγλων στη συνέχεια, διενεργώντας τη σφαγή των Κοντεμενιωτών στο Κιόνελι και τις άλλες επιθέσεις εναντίον αμάχων Ελληνοκυπρίων. Δεν ήταν μόνο η επακολουθήσασα περίπτωση του πλοιαρίου «ΝΤΕΝΙΖ».
Έναντι των κινδύνων αυτών, το 1961 άρχισαν να διατυπώνονται οι πρώτες σκέψεις για μια στοιχειώδη προπαρασκευή, η οποία οδήγησε, εν τέλει, στη συγκρότηση της Οργάνωσης υπό τον Ακρίτα, με πραγματικό αρχηγό τον Εθνάρχη Μακάριο. Με βάση την άριστη πληροφόρηση που είχαμε καθημερινά και εμείς και η ελληνική κυβέρνηση, η εκτίμηση ήταν ότι οι Τούρκοι, δυστυχώς, κλιμάκωναν την προπαρασκευή της ένοπλης σύγκρουσης. Δημιουργήθηκε, συνεπώς, ένα κλίμα ευθύνης της ηγεσίας έναντι του κυπριακού Ελληνισμού. Να τύχει προστασίας, σε περίπτωση που η ΤΜΤ, με την καθοδήγηση της Τουρκίας, θα υλοποιούσε σχέδια κατάλυσης της δημοκρατίας και διχοτόμησης του τόπου, με κίνδυνο ζωών. Πράγμα που δεν μπορούσε να κάμει η ίδια η κυβέρνηση της Κυπριακής Δημοκρατίας τότε, λόγω του ότι σε αυτή μετείχαν και οι Τουρκοκύπριοι, με ποσοστό μάλιστα 40% στα σώματα ασφαλείας. Έτσι δημιουργήθηκε η Οργάνωση υπό τον Ακρίτα.
Γιατί με κυνηγετικά οι Ελληνοκύπριοι;
Ερ: Πόσο σοβαρή ήταν στ' αλήθεια εκείνη η προετοιμασία 1961-1963, γνωστού όντως ότι, όταν τελικά ξέσπασαν οι συγκρούσεις τον Δεκέμβρη του 1963, οι περισσότεροι Έλληνες Κύπριοι, που έσπευσαν να υπερασπίσουν το κράτος και τις απειλούμενες ελληνικές συνοικίες, ήσαν οπλισμένοι μόνο με δίκαννα κυνηγετικά τυφέκια;
Απ: Πρέπει να σας πω, πρώτον, ότι τα σχέδιά μας, τότε, δεν ήσαν επιθετικά αλλά αμυντικά. Αντεπιθέσεις, ναι, περιλαμβάνονταν στα σχέδιά μας, αλλά ως μέρος της αυτοάμυνας προς ανακατάληψη τυχόν απολεσθέντων χώρων. Δεν ήταν επιθετικά, με σκοπό να καταληφθούν χωριά ή περιοχές που κατοικούσαν οι Τούρκοι για να τους εξοντώσουν. Αυτό σας το λέω με κάθε κατηγορηματικότητα. Δεν υπάρχει πουθενά το παραμικρό στοιχείο που να υποδηλοί κάτι τέτοιο και όλα όσα αντίθετα ισχυρίζονται εκ των υστέρων μερικοί, δυστυχώς αποτελούν ένα άδικο και ακατανόητο αυτομαστίγωμα και παραχάραξη της ιστορίας, που σκόπιμα ενοχοποιεί τη δική μας πλευρά, μέχρι που να δίδεται και άφεση αμαρτιών στην τουρκική εισβολή, με μιαν επέκταση των ερμηνειών της παραχάραξης.
Ερ: Δημοσιεύτηκε ότι οι Γιωρκάτζης και Τάσσος πήγαν στην Αθήνα να ζητήσουν οπλισμό, κι ότι ο τότε υπουργός Εξωτερικών του Καραμανλή, ο Ευάγγελος Αβέρωφ, τους πέταξε έξω από το γραφείο του. Πρόσφατα γράφτηκε, ακόμη, ότι τους βόλεψε, πίσω από τις πλάτες της κυβερνήσεως, ο μετά από έξι χρόνια αρχιπραξικοπηματίας της 21ης Απριλίου 1967 και δικτάτωρ Γεώργιος Παπαδόπουλος.
Απ: Πρόκειται περί μυθευμάτων. Κάτι τέτοιο δεν συνέβη. Έζησα δίπλα από τον Γιωρκάτζη από το 1962 μέχρι και της τελευταίας μέρας που επαύθη από υπουργός, και γνωρίζω ακόμη και την αλληλογραφία, αφού και στη δική μου γραφίδα οφείλονται όσα τότε εγράφοντο εκ μέρους του ιδίου, αλλά και εν γνώσει μου ήσαν όσα προέρχονταν εξ Ελλάδος προς τον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο και προς τον Γιωρκάτζη. Η πληροφορία που προαναφέρατε είναι λανθασμένη. Προφανώς υπάρχει σύγχυση ή εσφαλμένη αναγωγή γεγονότων. Άλλωστε η ίδια η πραγματικότητα διαψεύδει τον ισχυρισμό. Η Ελλάς ήτο εν πλήρει γνώσει της εκπαιδεύσεως που Ελλαδίτες αξιωματικοί και της ΕΛΔΥΚ μας παρείχαν. Σ' αυτό είμαι κατηγορηματικός.
Οι δολοφονίες των Τ/κ δημοσιογράφων Χικμέτ και Γκιουρκάν
Ερ: Είχατε πληροφορίες ποιοι έβαλαν τις βόμβες στα τεμένη;
Απ. Ναι, οι πληροφορίες τότε ήταν ότι ήταν έργο οργάνων της ΤΜΤ. Και στα τεμένη και στο άγαλμα Μάρκου Δράκου. Η ίδια μέθοδος που χρησιμοποίησαν και το 1958 με τη βόμβα στο τουρκικό Γραφείο Τύπου στην τουρκική συνοικία της Λευκωσίας, για να εξαπολύσουν τις ανθελληνικές επιθέσεις στη Λευκωσία, αλλά και το 1955 στο τουρκικό προξενείο της Θεσσαλονίκης, που προκάλεσε τα γεγονότα του πογκρόμ στην Κωνσταντινούπολη, για τα οποία, ύστερα δίκασαν, καταδίκασαν και κρέμασαν τον πρωθυπουργό Μεντερές. Αυτά είναι ιστορικά γεγονότα και με εκπλήττει που κάποιοι δικοί μας αρθρογράφοι, τώρα, από μία σπουδή να δικαιώσουν την Τουρκία και τους Τουρκοκυπρίους, παριστάνουν ότι τα αγνοούν. Ή προσφεύγουν στα Αρχεία των Άγγλων και των Αμερικανών.
Ερ: Είναι και κάποιοι που επιχειρούν να περάσουν τον ισχυρισμό ότι ο Γιωρκάτζης, ελεγχόμενος από ξένες μυστικές υπηρεσίες, ήταν περίπου εξ απορρήτων συνεργάτης και συνεργός του Ραούφ Ντενκτάς στην προετοιμασία της ένοπλης αντιπαράθεσης των δύο κοινοτήτων.
Απ: Πρόκειται όχι μόνο περί μυθεύματος και φαντασιώσεως, ούτε περί μιας απλής παραχάραξης της ιστορίας, αλλά πρόκειται για εγκληματική σύλληψη, η οποία δολοφονεί χαρακτήρες ανθρώπων, οι οποίοι, ανεξάρτητα από τα όποια μετέπειτα λάθη τους, είχαν γράψει με το αίμα τους θρυλική ιστορία στον αγώνα του '55-'59. Προσωπικά, χωρίς να τρέφω αισθήματα εναντίον οποιουδήποτε, προκαλώ οποιονδήποτε να παραθέσει έστω και ένα τεκμήριο που να δικαιολογεί τέτοια συμπεράσματα και τέτοιες υποθέσεις. Διότι περί αναπόδεικτων υποθέσεων και μυθευμάτων πρόκειται. Και ισχυρισμών εντελώς ανυπόστατων.
Τα σχέδια των Τούρκων εξτρεμιστών της ΤΜΤ και του Ντενκτάς, κατάγγελλαν δύο σημαντικές προσωπικότητες της τουρκοκυπριακής κοινότητας. Οι δημοσιογράφοι Αϊχάν Χικμέτ και Αχμέτ Γκιουρκάν. Οι οποίοι, επιδεικνύοντας πραγματικό ηρωισμό, είχαν την τόλμη να αντιπαρατίθενται δημοσίως προς τους σκοπούς και τις επιδιώξεις του Ντενκτάς και προς τις ένοπλες προπαρασκευές του, οι οποίες, κατ' αυτούς, οδηγούσαν σε εκείνο που τελικά δεν απεφεύχθη, εξ ου και δολοφονήθηκαν από τον Ντενκτάς. Και περί τούτου οι πληροφορίες και τα στοιχεία που είχαμε ήταν αδιάσειστα. Τους εκτέλεσαν επειδή ήταν αντίπαλοι του Ντενκτάς και της ΤΜΤ, και της προπαρασκευής για την κατάλυση του νόμιμου κράτους από την ΤΜΤ και τις ένοπλες ομάδες της, εν γνώσει και του τουρκικού Γενικού Επιτελείου.
Ο Γιωρκάτζης, στην παρουσία μου, επανειλημμένως είχε εκφραστεί με εκτίμηση και θαυμασμό γι' αυτούς τους δυο ανθρώπους, και αποκάλυψε ότι ήταν έργο του Ντενκτάς και της ΤΜΤ η δολοφονία τους. Αυτά επί του παρόντος όσον αφορά τη δραματική αυτή πτυχή.
ΑΦΕΘΗΚΑΝ ΜΟΝΟΙ
Ερ: Μετά την έναρξη της ένοπλης Τουρκανταρσίας του Δεκεμβρίου 1963, εμφανίστηκαν, ένας λόχος ενόπλων του Βάσου Λυσσαρίδη και ένας άλλος του Νίκου Σαμψών. Τι σχέση είχαν με την Οργάνωση;
Απ: Σε κάποιο στάδιο, όταν η Οργάνωση υπό τον Ακρίτα και με αθέατο αρχηγό τον Μακάριο, είχε φτάσει σε σημείο που επεκτάθηκε σε όλη σχεδόν την Κύπρο από πλευράς Ελληνοκυπρίων.
Ερ: Αλλά δεν ήθελαν να έχουν σχέσεις με τους κομμουνιστές του ΑΚΕΛ τότε;
Απ: Υπήρχε εκείνη η προκατάληψη που συνεχιζόταν από την εποχή του αγώνα της ΕΟΚΑ και μετά, λόγω της στάσης της τότε ηγεσίας του ΑΚΕΛ έναντι του Απελευθερωτικού Αγώνα.
Εν γνώσει Μακαρίου
Ερ: Ήταν εν γνώσει του Μακαρίου ο αποκλεισμός του ΑΚΕΛ;
Απ: Πλήρως. Ήταν εν γνώσει του ότι συνειδητά είχε αποφασιστεί να μη μετάσχουν οι προερχόμενοι από το ΑΚΕΛ, χωρίς αυτό να σήμαινε ότι αμφισβητούσαμε τον πατριωτισμό των απλών ανθρώπων του κόμματος. Όμως, για λόγους που αφορούσαν κάποια κεκτημένη ταχύτητα από το 55-59, αλλά και διότι η πολιτική του ΑΚΕΛ, όπως πάντοτε, δεν μπορούσε να δει την πτυχή της ανασφάλειας που δημιουργείτο από τους τουρκικούς εξοπλισμούς, αλλά πίστευε ότι με το να έχει σχέσεις για παράδειγμα με το αντίστοιχο κομμουνιστικό κόμμα απ' εκεί, θα μπορούσαν τα πράγματα να αποφευχθούν. Μακάρι να ήταν έτσι. Δεν ήταν όμως. Τους αφήσαμε λοιπόν έξω, εν γνώσει του Μακαρίου. Όμως τότε επιζήτησε και ο Νίκος ο Σαμψών και ο Βάσος ο Λυσσαρίδης κάποιο ρόλο σ' αυτή την Οργάνωση, όταν πλέον είχαν σχηματοποιηθεί και τα αρχηγεία και τα υπαρχηγεία και τα διάφορα γραφεία. Και δεν σας αποκρύπτω ότι σ' εκείνο το κλίμα, τότε, ο μεν Μακάριος εξέφραζε και τον Σαμψών και τον Λυσσαρίδη, η Οργάνωση όμως δεν τους εξέφραζε.
Και οι άνθρωποι αυτοί έκαμαν τις δικές τους ομάδες, σε μεταγενέστερο στάδιο της έναρξης της προετοιμασίας, όταν πλέον η Οργάνωση είχε αρκετά επεκταθεί με τους πυρήνες και τα πλοκάμια της. Εν γνώσει του Μακαρίου και με τη συγκατάθεσή του, γίνονταν εκπαιδεύσεις των ανθρώπων τους από τους εξ Ελλάδος αξιωματικούς. Κάποιον οπλισμό είχαν καταφέρει να εξασφαλίσουν, δεν γνωρίζω από πού, δεν ήταν όμως αξιόλογος. Δεν ήταν κατάλληλος για ανάληψη επιθετικών ενεργειών κατάληψης των οχυρών των Τούρκων.
«Μην αγγίξετε άμαχο»
Είναι όμως γεγονός για το οποίο δεν υπάρχει αμφιβολία ότι, το σπίτι όπου βρέθηκαν σκοτωμένα τα μωρά με τη μάνα τους, ήταν σε περιοχή της τουρκικής συνοικίας όπου κανένα τμήμα Ελληνοκυπρίων ενόπλων δεν είχε φτάσει ποτέ. Προσωπικά θυμάμαι και τις αγωνιώδεις προσπάθειες και του Μακαρίου του ιδίου και του Κληρίδη, του Γιωρκάτζη, του Τάσσου Παπαδόπουλου, του Λέλλου Δημητριάδη, τις δικές μου αν θέλετε, προς όλους, «μην αγγίξετε άμαχο». «Μην εκτελέσετε ακόμη και μάχιμο, από τη στιγμή που θα έχει παραδοθεί». Αυτές ήταν οι οδηγίες μέχρι σημείου που απειλήσαμε, με εντολές του Μακαρίου, να εκτελούνται όσοι δικοί μας παράβαιναν τις οδηγίες αυτές. Συνεπώς απορρίπτω ως μύθευμα και ως κακοποίηση της ιστορίας τέτοιους ισχυρισμούς ότι, δήθεν, αποτελούσε πολιτική μας να εξοντώσουμε τους Τουρκο-κυπρίους. Δεν μπορώ, όμως, να αποκλείσω το ενδεχόμενο να υπήρξαν κάποιες μεμονωμένες περιπτώσεις εκτός ελέγχου κι αυτά μπορούν να συμβούν ακόμη και στους πλέον οργανωμένους στρατούς.
«Έκρηξη» Κληρίδη
Ερ: Αλλά στο πλάι των ενόπλων της ΤΜΤ, που είχε μόνιμους αξιωματικούς του τουρκικού στρατού ως διοικητές, έσπευσε αμέσως και η ΤΟΥΡ.ΔΥ.Κ. οργανωμένος στρατός.
Απ: Ήσαν δραματικές οι στιγμές που βιώσαμε όταν, όντας στο μυστικό επιτελείο της Οργανώσεως, είχε βγει η ΤΟΥΡ.ΔΥ.Κ. από το στρατόπεδό της, ένα τάγμα με δύναμη πυρός ίσως συντάγματος και σε σχηματισμό μάχης οδηγείτο σε θέσεις κατέναντι των δικών μας θέσεων. Ήτο περί τις 11 ή 12 το πρωί της 25ης Δεκεμβρίου, ημέρα Χριστουγέννων. Άρχισαν τότε οι αξιωματικοί του Κυπριακού Στρατού που ήσαν επικεφαλής λόχων, να μας στέλνουν αναφορές, Μαυρουδής, Βαρναβίδης, Λόττας, Πέτρου, Ιωακείμ, Χρυσάφης και να ζητούν οδηγίες. Η ΤΟΥΡ.ΔΥ.Κ. με βαρύτατο οπλισμό έρχεται προς το μέρος μας και οι δικοί μας άνδρες είναι ουσιαστικά με κυνηγετικά όπλα.
Άφαντοι Τζουβελάκης – Γαρουφαλιάς
Τι να κάνουμε; Να δώσουμε τη μάχη με τα κυνηγετικά; Είναι ως να οδηγούμε σε σφαγή τους ανθρώπους μας. Υπήρξε εκεί μια ατμόσφαιρα την οποία δεν μπορεί κανείς να αντιληφθεί αν δεν την έχει ζήσει. Να έχεις τις εκκλήσεις των ανθρώπων από την πρώτη γραμμή, οι οποίοι να λένε «κύριοι, εάν θέλετε να μείνουμε, εμείς θα μείνουμε και θα πέσουμε όλοι. Αλλά σας λέμε ότι θα είναι άνιση η μάχη δεδομένου ότι εμείς έχουμε κυνηγετικά και αυτοί έχουν πολυβόλα». Ακριβώς εκείνην τη στιγμή είπε ο κ. Κληρίδης στον Γιωρκάτζη, «πάρτε τον κ. Τζουβελέκη», τον διοικητή της ΕΛ.ΔΥ.Κ. ο οποίος, σε μια από τις μυστικές συσκέψεις που κάναμε προ καιρού με τον Εθνάρχη Μακάριο και μελετούσαμε διάφορα σενάρια, απαντώντας σε ερώτηση τι θα γίνει εάν αρχίσουν εχθροπραξίες οι Τούρκοι και βγει και η ΤΟΥΡ.ΔΥ.Κ, αυτός είχε πει ότι, προτού βγει η ΤΟΥΡ.ΔΥ.Κ , θα προηγηθεί η έξοδος της ΕΛ.ΔΥ.Κ, συνεπώς αυτό δεν συζητείται.
Ένας από τους παρισταμένους είχε πει «εγώ θα είμαι ευχαριστημένος εάν η ΕΛ.ΔΥ.Κ. βγει έστω και μετά την ΤΟΥΡ.ΔΥ.Κ.» κι ο αντισυνταγματάρχης Τζουβελέκης θιγείς ζήτησε από αυτόν να ανακαλέσει το λεχθέν. Αλλά, δυστυχώς, την κρίσιμη ημέρα εκείνη των Χριστουγέννων αναζητήθηκε ο Τζουβελέκης αλλά δεν ανευρέθη. Ούτε στο στρατόπεδο, ούτε στο σπίτι του, ούτε απαντούσε στα τηλέφωνα, ενώ η Λευκωσία συγκλονιζόταν από τις μάχες και τα πυρά των αναμετρήσεων. Και η ΕΛ.ΔΥ.Κ. ήταν σε πλήρη συναγερμό. Το ότι δεν βρισκότανε, ήταν διότι δεν ήθελε να βγει στο τηλέφωνο. Το αντιλήφθηκαν όλοι αυτό και τότε ο κ. Κλήρίδης είχε πει να δοκιμάσει να έρθει σε επαφή με τον στρατηγό Πιπιλή, τον τότε αρχηγό του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Αμύνης στην Αθήνα. Έγινε προσπάθεια αλλά, κατά παράδοξο τρόπο, ούτε ο Πιπιλής ανευρισκόταν. Έλειπε κι αυτός και δεν απαντούσε το τηλέφωνό του.
Ο Ντενκτάς πίσω από την υπόθεση της «Μπανιέρας»
Ερ: Στις συγκρούσεις που ξέσπασαν με την έναρξη της Τουρκανταρσίας, μετά την 21 Δεκεμβρίου, 1963, υπήρξαν, βεβαίως, θύματα. Όμως κατηγορείται και η υπό τον Ακρίτα Οργάνωση και οι ομάδες του Σαμψών ή και άλλοι, ότι διέπραξαν ακρότητες, εν ψυχρώ δολοφονίες και εξαφανίσεις Τουρκοκυπρίων σε ομαδικούς τάφους, είναι και η γνωστή υπόθεση της «Μπανιέρας» με σκοτωμένους μια μάνα και τα παιδάκια της.
Απ: Και πάλι με πάσαν ειλικρίνεια, γιατί μιλούμε για ιστορία, απορρίπτω με πραγματική αγανάκτηση και αηδία οποιουσδήποτε ισχυρισμούς και μάλιστα προερχόμενους από Ελληνοκύπριους, ότι ήταν μέσα στα σχέδια του Μακαρίου που ηγείτο των οργανώσεων και του Ακρίτα, αλλά και του Σαμψών και του Λυσσαρίδη, οι οποίοι δεν ενεργούσαν αυτόνομα, αλλά εν γνώσει και του Μακαρίου, με αγανάκτηση λοιπόν απορρίπτω τον ισχυρισμό ότι ήτο δυνατόν από τις οργανώσεις αυτές να υπάρξουν οδηγίες να γίνουν τέτοια εγκλήματα, τέτοια κακουργήματα και τέτοιες δολοφονίες. Δεν ήτανε μέσα στις προθέσεις μας, δεν ήταν στις επιδιώξεις μας. Ούτε συζήτηση. Δεν ήταν οργανώσεις δολοφόνων. Και κάποιοι πρέπει να σκέφτονται πολύ προτού προβαίνουν σε τέτοιους χαρακτηρισμούς. Όμως, δεν ήταν τακτικοί στρατοί. Ούτε από πλευράς δικής μας, ούτε από πλευράς Τουρκοκυπρίων. Και πάρα πολλές ήταν οι περιπτώσεις που υπήρξαν άτακτοι και από τις δύο πλευρές. Συνεπώς δεν μπορώ να αποκλείσω να υπήρξαν γεγονότα που ξέφυγαν του ελέγχου των οργανωμένων καταστάσεων, αν και υπάρχει και μια εκδοχή ότι, γεγονότα όπως εκείνο με τα μωρά στο μπάνιο, δεν αποκλείεται να ήταν πράξεις του ιδίου του Ντενκτάς για να εκθέσει τη δική μας πλευρά, πράγμα όμως που δεν μπορώ να τεκμηριώσω.
Εκπαιδεύονταν στο οίκημα της «Τσετίνκαγια»
Απ: Οι Τούρκοι ήταν κάτω από τη διαρκή εκπαίδευση αξιωματικών της ΤΟΥΡ.ΔΥ.Κ. και μέσα στο στρατόπεδό της, αλλά και σε άλλους χώρους, ακόμα και στο οίκημα της ποδοσφαιρικής ομάδας «Τσετίνκαγια». Kαι γίνονταν μυστικά, κυρίως τα βράδια, οι εκπαιδεύσεις αυτές. Είχαμε μάλιστα και πληροφορίες, θυμάμαι, πότε, ποιοι και πόσοι λάμβαναν μέρος. Έχοντας το 40% της Αστυνομίας υπό τον έλεγχό της, όπως και τον Τουρκοκύπριο αρχηγό της Χωροφυλακής, τότε, η ΤΜΤ μπορούσε να διακινεί εύκολα και τον οπλισμό της. Μάλιστα οι περισσότεροι από τους Τουρκοκύπριους αστυνομικούς, είχαν υπηρετήσει ως επικουρικοί στην αστυνομία των Άγγλων και έδρασαν εναντίον της ΕΟΚΑ, κατά διαταγή της μυστικής οργάνωσης «Βολκάν», η οποία στη συνέχεια εντάχθηκε και απορροφήθηκε από την ΤΜΤ.
Ο Κληρίδης είχε αλλάξει χρώμα
Τότε ο Εθνάρχης Μακάριος, πλήρως ενήμερος και από τον Κληρίδη και από τον Γιωρκάτζη και από τον Τάσσο Παπαδόπουλο, περί της δραματικής καταστάσεως που αντιμετωπίζαμε στην πρώτη γραμμή με την ΤΟΥΡ.ΔΥ.Κ, είπε «ε, τότε θα πάρω εγώ τον κ. Γαρουφαλιά», τον Υπουργό Εθνικής Άμυνας της Ελλάδος. Ε, ακόμη θα απαντήσει ο Γαρουφαλιάς. Ούτε κι αυτός απάντησε στο τηλεφώνημα του Μακαρίου. Με αποτέλεσμα τη στιγμή εκείνη της απόγνωσης, τη δραματική εκείνη στιγμή, έγιναν δύο πράγματα τα οποία σημάδεψαν τον χρόνο. Και τα δύο παρεξηγημένα εκ των υστέρων. Τα έζησα, διότι ήμουν εκεί. Το ένα ήταν η «έκρηξη Κληρίδη». Εμείς λέγαμε στα παιδιά που ήταν στην πρώτη γραμμή, «εκεί μείνετε και θα πέσετε». Ο Κληρίδης λέει, «μα αυτά τα παιδιά οδηγούνται ως πρόβατα επί σφαγήν». Ναι, αλλά δεν μπορούν να υποχωρήσουν γιατί μετά θα σφαγούν όλοι οι άλλοι οι άοπλοι άμαχοι κι εξερράγη ο Κληρίδης, επειδή δεν απαντούσε ούτε η ΕΛΔΥΚ, ούτε ο Πιπιλής, ούτε ο Γαρουφαλιάς. Και είπε το περίφημο «είμαι 44 χρονών άνθρωπος και είναι η πρώτη φορά στη ζωή μου που ντρέπομαι γιατί είμαι Έλλην». Είχε αλλάξει χρώμα ο Κληρίδης, θυμάμαι.
«Τ' αδέλφια σας σφάζονται από την ΤΟΥΡΔΥΚ»
ΕΝΑΣ άνθρωπος, (ο Κληρίδης) που πάντα ήταν ψύχραιμος, εκείνη τη στιγμή είχε γίνει έξαλλος. Ποτέ δεν τον ξαναείδα έτσι, τόσες δεκαετίες που είμαι κοντά του. Το δεύτερο που συνέβη ήταν επινόηση του Τάσσου του Παπαδόπουλου, με τη σύμφωνη γνώμη Κληρίδη και Γιωρκάτζη. Φωνάξαμε τον Γιώργο τον Φωτίου, ανώτατο στέλεχος του Συνεργατισμού και του έγραψε ο Τάσσος μια σειρά από συνθήματα, βρήκαμε κι ένα αυτοκίνητο με μεγάφωνο και το στείλαμε έξω από το στρατόπεδο της ΕΛ.ΔΥ.Κ. και τα εκφωνούσε. Μερικά τα θυμάμαι ακόμη. «Τιμημένοι Έλληνες, αξιωματικοί και οπλίτες. Τ' αδέλφια σας σφάζονται από την Τουρδύκ. Δεν μπορείτε να μένετε στο στρατόπεδό σας». «Τιμημένοι Έλληνες, διάδοχοι του Κολοκοτρώνη και του Καραϊσκάκη. Δεν μπορείτε να σφάζονται τ' αδέλφια σας και 'σεις να μένετε στο στρατόπεδό σας. Αν έχετε διαταγές, παρακούστε τες, τιμήστε τα όπλα σας, τιμήστε τον όρκο σας». Στο μεταξύ η ΤΟΥΡ.ΔΥ.Κ. μπήκε μπροστά από τους Τουρκοκυπρίους, ως εμπροσθοφυλακή, αλλά δεν προχώρησε σε σύγκρουση με τους δικούς μας.
Σε κάποιο σημείο ο τότε ανθυπολοχαγός και μετέπειτα στρατηγός, ο Γιώργος ο Μαρουδής, που ήταν στην πρώτη γραμμή στους Μύλους του Σεβέρη με τον Τάσο τον Μάρκου, μας είχε τηλεφωνήσει ότι η ΤΟΥΡ.ΔΥ.Κ., σε κάποιο στάδιο, μια δυο ώρες μετά την έξοδό της, πήρε αμυντικό σχηματισμό. Όταν επήλθε ανακωχή, τότε υπήρξε και επικοινωνία με την ΕΛ.ΔΥ.Κ. που έβγαλε τελικά με τα αυτοκίνητα τους άνδρες της στους δρόμους, όχι όμως σε θέσεις μάχης για σύγκρουση.
Με οδηγίες Μακαρίου απεσταλμένος στον Γρίβα
Ερ: Μετά την έκρηξη της Τουρκανταρσίας, την οποία εθελοντές αντιμετώπισαν, η Οργάνωση υπό τον Ακρίτα, οι Ελληνοκύπριοι αστυνομικοί, οι Ελληνοκύπριοι του Κυπριακού Στρατού, οι λόχοι Λυσσαρίδη και Σαμψών, πότε και πώς τέθηκε η ιδέα δημιουργίας της Εθνικής Φρουράς;
Απ: Από 26 Δεκεμβρίου υπήρξε εκεχειρία, ακολούθησε η παρέμβαση των Άγγλων ως ειρηνευτών, οι οποίο επέτυχαν και επέβαλαν την Πράσινη Γραμμή και την υπογραφή της από τον κ. Κληρίδη, μετά από οδηγίες του Μακαρίου. Τότε αποφασίστηκε ότι όλες οι δυνάμεις έπρεπε να τεθούν κάτω από ενιαίο συντονισμό. Χωρίς να χάνουν κάποια αυτονομία και τους επικεφαλής τους, όλοι δέχονταν ότι επικεφαλής όλων ήταν ο Μακάριος. Ο στρατηγός Παντελίδης του Κυπριακού Στρατού είχε θέσει τους αξιωματικούς του στη διάθεσή μας. Η Τουρκία απειλούσε με εισβολή στην Κύπρο. Έγινε η προσφυγή στον ΟΗΕ και βγήκαν τα ψηφίσματα για ειρηνευτική δύναμη των Ηνωμένων Εθνών.
Ταυτόχρονα απεφασίσθη και από την κυπριακή και από την ελλαδική πλευρά ότι κάποιος έπρεπε να έρθει στην Κύπρο, για να βάλει μία τάξη και να δημιουργήσει ένα σώμα πραγματικά στρατιωτικό, με υποχρεωτική θητεία και εκπαίδευση ώστε να διαλυθούν σιγά-σιγά οι διάφορες ομάδες και να συγκροτηθεί ένας πραγματικός στρατός, πράγμα που έγινε με την Εθνική Φρουρά τον Ιούνιο του 1964. Το Μάρτιο ή Απρίλιο, είχα σταλεί στην Αθήνα με αεροπλάνο «Κομήτης» και οδηγίες του Μακαρίου. Με παρέλαβε ο Πάμπος Χριστοφόρου, που υπηρετούσε τότε στην πρεσβεία της Κύπρου στην Αθήνα. Επισκέφθηκα τον Γρίβα - Διγενή στο σπίτι του και του έδωσα επιστολή που ο Μακάριος ανέθεσε στον Γιωρκάτζη να υπογράψει και να του αποστείλει, με την οποία εκαλείτο από την κυπριακή ηγεσία να έρθει στην Κύπρο και να βάλει μια τάξη στην Εθνική Φρουρά. Έτσι κι έγινε. Παραλλήλως η υπό τον Γεώργιο Παπανδρέου κυβέρνηση της Ελλάδος, σε συνεννόηση με την κυπριακή κυβέρνηση, άρχισε τη μυστική αποστολή των μονάδων της Ελληνικής Μεραρχίας στην Κύπρο για την απόκρουση της τουρκικής απειλής αποβάσεως.
Η τουρκανταρσία όπως την είδε το ΑΚΕΛ
Του ΣΑΒΒΑ ΙΑΚΩΒΙΔΗ
Η ανταρσία των Τουρκοκυπρίων ήταν ουσιαστικά ένα ένοπλο, καλά οργανωμένο και σχεδιασμένο από την Τουρκία, πραξικόπημα, με στόχο, πρώτον, την κατάλυση της Κυπριακής Δημοκρατίας. Δεύτερον, την ανακήρυξη «Τουρκικής Δημοκρατίας Βόρειας Κύπρου» (όπως την προανάγγελλε το έγγραφο Κουτσιούκ-Ντενκτάς, 14.9.1963). Τρίτον, τη δημιουργία δύο χωριστών και, αμιγώς πληθυσμιακά, περιοχών-κρατών.
Το ΑΚΕΛ και το εκφραστικό του όργανο, η «Χαραυγή» είχαν ξεσπαθώσει κυριολεκτικά κατά των Τούρκων στασιαστών, επαινούσαν τους μαχητές που αντιστάθηκαν στα άνομα σχέδιά τους και κατάγγελλαν τις τρομοκρατικές, σοβινιστικές και εξτρεμιστικές ενέργειες των κατευθυνόμενων από την Τουρκία Τ/κύπριων πραξικοπηματιών. Τότε... Ιδού τι έγραφε η «Χαραυγή» κατά καιρούς:
«Η στασιαστική βία εξετόπισε Τούρκους και από άλλα χωριά»
«Με δάκρυα και κραυγές απόγνωσης μετοίκησαν οι Τούρκοι Βασίλειας και Πραστειού Αυδήμου κάτω από την βία των εξτρεμιστών»
«Συνεχίζεται η βίαιη μετακίνηση Τούρκων χωρικών από φανατικούς»
«Διά της βίας των όπλων εξακολουθούν να ξεσπιτώνουν πληθυσμούς οι στασιαστές -Μονιάτη, Κοιλάνι, Διόριος, Αγ. Ειρήνη- για να πλήξουν την ειρηνική συμβίωση» (Τίτλοι «Χαραυγής», 1963-64)
«Με ασύστολα ψεύδη ο Κουτσιούκ προσπαθεί να παραπλανήσει τη διεθνή κοινή γνώμη. Ο Τ/κ ηγέτης, αφού παραποιεί ασύστολα τα γεγονότα των τελευταίων ημερών, επαναλαμβάνοντας τον ισχυρισμό περί «γενοκτονίας», ισχυρίζεται ότι «κατά τη διάρκεια των επιθέσεων ενάντια στις τουρκικές κατοικίες στη Λευκωσία και αλλού, από τα ελληνικά μέλη των Δυνάμεων Ασφαλείας και χιλιάδες Έλληνες τρομοκράτες, δολοφονήθηκαν εν ψυχρώ πολλοί αθώοι Τούρκοι, συμπεριλαμβανομένων και γυναικοπαίδων».
(«Χαραυγή» 08/01/1964).
Ασέβεια στους νεκρούς
»Επειδή αι ημέραι παρήρχοντο και ήρχισεν ήδη η αποσύνθεσις των πτωμάτων και η δυσοσμία, το Νοσοκομείον ηναγκάσθη να προβή εις ταφήν των πτωμάτων, την οποίαν και έκαμεν εις το τουρκικόν νεκροταφείον του Αγίου Βασιλείου. Περί τούτου ειδοποίησε πάλιν την τ/κ ηγεσία. Η ενέργεια αύτη των νοσοκομειακών αρχών και ιδιαιτέρως η ταφή εις το τουρκικόν κοιμητήριον πρέπει να εκτιμηθή ως πράξις ανθρωπιστική. Αντί τούτου, η τ/κ ηγεσία, διαστρεβλώνουσα την αλήθειαν, προσπαθεί να εκμεταλλευθή πολιτικώς το γεγονός, επιδεικνύουσα τοιουτοτρόπως ασέβειαν και προς τους Τούρκους νεκρούς». («Χαραυγή» 14/01/1964)
Η σφαγή τριών μοναχών
Η «ΧΑΡΑΥΓΗ», την Παρασκευή 3η Ιανουαρίου 1964, στην 1η σελίδα, σε ρεπορτάζ του Γιώργου Σπανού, προέβαλλε τη σφαγή από Τούρκους τρομοκράτες, τριών μοναχών κι ενός 12χρονου στο μοναστήρι Γαλακτοτροφούσας, κοντά στον Κόρνο. Στις 11.1.64 η «Χ» δημοσίευσε την επίσημη εκδοχή για την «προπαγανδιστικής εκμετάλλευσης» εκταφή 21 πτωμάτων Τούρκων από το τουρκικό κοιμητήριο Αγ. Βασιλείου. Στις 30.1.1964 η «Χ» δημοσίευσε ότι στάληκε διαφωτιστικό φυλλάδιο προς όλες τις εκπαιδευτικές οργανώσεις της Ευρώπης για να αποκρουσθούν «οι ψευδολογίες της τουρκικής προπαγάνδας για δήθεν καταπίεση των Τ/κ».
«Ο Αμερικανικός Τύπος, απηχώντας τις απόψεις της Ουάσιγκτων, αποδύθηκε σε ανίερη ανθελληνική εκστρατεία κατηγορώντας τους Έλληνες Κυπρίους ως δολοφόνους παιδιών, γυναικών και γερόντων, δικαιώνοντας έτσι τους Τουρκοκυπρίους εξτρεμιστές, που φωνασκούν ότι είναι αδύνατη η ειρηνική συνύπαρξη των δύο κοινοτήτων και ότι η μόνη λύση δεν μπορεί να είναι άλλη από τη διχοτόμηση» («Χαραυγή», 07/02/1964, για την υπόθεση της μπανιέρας)
«Συνετρίβη η Ανταρσία στη Λεμεσό» «οι νόμιμες δυνάμεις της Δημοκρατίας κυρίευσαν χτες με ηρωικές εφόδους όλα τα οχυρά των Τούρκων στασιαστών. Δεκάδες Τούρκοι τρομοκράτες εφονεύθησαν και πάνω από εκατόν ετραυματίσθησαν» («Χαραυγή», 14/02/1964).
Συνετρίβησαν οι στασιαστές -
ο αρχιτρομοκράτης Ντενκτάς
«Ελεύθερη η Μαλιά. Κατόπιν ηρωικής επιχείρησης των νομίμων δυνάμεων, οι Τούρκοι στασιαστές συνετρίβησαν και παρέδωσαν τον οπλισμό τους. Η κάλυψη των Βρετανών δεν τους έσωσε. Εκυριεύθησαν αμερικανικές χειροβομβίδες» («Χαραυγή», 11/03/1964)
«Μέσα Οκτωβρίου 1963 εκλήθην μετ' άλλων συναδέλφων» (Ε/κ αξιωματικών του Κυπρ. Στρατού) «εις οικίαν του Υπ.Εσ. κ. Γεωρκάτζη και μας ανηγγέλθη ότι θα αναλαμβάναμεν Εκπαιδευτικά και Διοικητικά καθήκοντα, εκτός Στρατεύματος, ενόψει της επικινδύνου καταστάσεως της χώρας εξ αιτίας του Τουρκικού Στοιχείου». «Μετά παρέλευσιν 15μέρου [Νοέμ. 1963] μου ανετέθησαν εκπαιδευτικά καθήκοντα εις τα χωρία Τύμβου, Γέρι, Λατσιά, Ιδάλιον, Λύμπια». «Ήρχισεν η εφαρμογή του προγράμματος εις τα χωρία Ιδάλιον και Λύμπια περί την 15ην Δεκεμβρίου. Μετ' ολίγας ημέρας μάς επρόλαβαν τα γεγονότα» (δηλαδή η έναρξη της Τουρκανταρσίας 21.12.63). «Ο διατεθείς εις διλοχίαν Ιδαλίου, Λυμπιών οπλισμός ανήρχετο εις δυο στρατιωτικά αυτόματα όπλα. Ως εκ τούτου ενήργησα επίταξιν των [100] κυνηγετικών όπλων της περιοχής». (Έκθεση Παπακώστα, 1964)
«Είναι καθήκον όλων μας να μην επιτρέψουμε στα όργανα του αρχιτρομοκράτη Ντενκτάς ν' αυξήσουν τα δεινά που υφίσταται η τουρκική κοινότητα στην Κύπρο. Η τ/κ ηγεσία έχει σκορπίσει την τρομοκρατία σε όλη την κοινότητα και έχει επιβάλει αστυνομικό καθεστώς, κάτω από το οποίο κανένας δεν μπορεί να εκφράσει ελεύθερα τη γνώμη του. Όποιος εκφράσει τη γνώμη του ή τους επικρίνει, είτε ξυλοδέρνεται είτε εκτελείται. Σαν αποτέλεσμα αυτής της απάνθρωπης μεταχειρίσεως, οι συμπατριώτες μας έχουν μεταβληθεί σε ρομπότ στα χέρια των ηγετών τους» (Δρ Ιχσάν Αλή, 12/05/1965)
«Αναμφισβήτητα οι Τούρκοι της Κύπρου κινδυνεύουν από τους Τούρκους τρομοκράτες και όχι από τους Έλληνες, όπως ισχυρίστηκε ο Τούρκος αντιπρόσωπος στα Η.Ε.» (Δρ Ιχσάν Αλή, τηλεγράφημα προς τον Γ.Γ του ΟΗΕ, 08/12/1965).
«Μια δράκα φασίστες»
«Μια δράκα φασίστες, βοηθούμενοι από τους ιμπεριαλιστές και χρησιμοποιώντας όπλα και φασιστικές μέθοδες, άρπαξαν την ηγεσία της τουρκικής κοινότητας». «Αυτοί είναι οι υπεύθυνοι για τα βάσανα του τ/κ πληθυσμού. Η φασιστική αυτή ομάδα εμποδίζει τον τουρκικό πληθυσμό να εκφράσει τα αληθινά του αισθήματα. Στο σκοτάδι της νύχτας πυροβολούν και δολοφονούν δημοκρατικούς δημοσιογράφους και προοδευτικούς παράγοντες της κοινότητάς μας. Συλλαμβάνουν, απάγουν και φυλακίζουν όσους τολμούν να μιλήσουν ελεύθερα και να εκφράσουν τις σκέψεις τους. Τους βασανίζουν με μεσαιωνικά όργανα χιτλερικής επινόησης. Με τη βοήθεια των πρακτόρων τους ξεσπίτωσαν κάπου 20 χιλιάδες Τούρκους και τους μάντρισαν σε τόπους που δεν διαφέρουν από στρατόπεδα συγκέντρωσης».
Ντερβίς Αλή Καβάζογλου («Χαραυγή», 11.4.2005, Επετειακή Ανατύπωση: «Θύματα Φασιστικής Τρομοκρατίας - 40 χρόνια από τη θυσία των Καβάζογλου - Μισιαούλη»).
Σε αγόρευσή του στην ολομέλεια της Βουλής ο τότε Γ.Γ. του ΑΚΕΛ, Ε. Παπαϊωάννου είπε και τα εξής: «Οφείλομε να συμβάλομε όλοι με όλες μας τις δυνάμεις για να αποφύγομε τον διαμελισμό [και] διεδήλωσε ακόμη μία φορά, με τον πιο σαφή και κατηγορηματικό τρόπο την εμμονή του κόμματος της εργατικής τάξης στο αίτημα της γνήσιας ΕΝΩΣΗΣ χωρίς εδαφικά, διοικητικά ή άλλα ανταλλάγματα, αίτημα το οποίο υιοθέτησε ομοφώνως η Βουλή με ψήφισμα το οποίο ενέκρινε στις 30 Ιουνίου 1964».
25/01/2009
Η ΤΜΤ και οι παραχαράκτες της Ιστορίας
Του ΘΑΝΑΣΗ ΤΣΩΚΟΥ
Γίνεται αρκετός λόγος το τελευταίο διάστημα, για εξτρεμιστικές οργανώσεις Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων, που έδρασαν κατά το παρελθόν στην Κύπρο. Για το λόγο ότι η Ιστορία δεν γράφεται ούτε με εγκυκλίους ούτε με ψευδοϊδεολογήματα, αλλά ούτε και με ιστορικά μπουρδουκλώματα παρωχημένων εποχών, κάποιοι που επιθυμούν να εξισώσουν τους τρομοκράτες της ΤΜΤ με τους προασπιστές της ελευθερίας του τόπου, θα πρέπει να καταλάβουν ότι η Ιστορία σε τούτον τον τόπο ούτε αλλοιώνεται, ούτε παραγράφεται, ούτε διαγράφεται.
Για την ΤΜΤ, όφειλαν να γνωρίζουν ότι ήταν μια παραστρατιωτική οργάνωση, άμεσα καθοδηγούμενη από τον τουρκικό στρατό. Πιο συγκεκριμένα:
-
1)Η οργάνωση αυτή, το 1958, πήρε τη σκυτάλη από την τρομοκρατική οργάνωση ΒΟΛΚΑΝ και έκτοτε υπάρχει και δραστηριοποιείται παράνομα στο νησί. Είναι η μόνη τουρκοκυπριακή τρομοκρατική οργάνωση που έδρασε στο νησί από τότε.
-
2)Η παρουσία της έθεσε σε νέα βάση την εξτρεμιστική δράση στο νησί με άμεση καθοδήγησή της από το τουρκικό επιτελείο ενόπλων δυνάμεων. Πρώτος αρχηγός της διορίστηκε ο αντισυνταγματάρχης του τουρκικού στρατού, Ριζά Βουρουσκάν. Μαζί με τον Ριζά διορίστηκαν και άλλοι δεκατέσσερις αξιωματικοί του τουρκικού στρατού.
-
3)Η ΤΜΤ, την περίοδο 1958-60, είχε στα όπλα χίλιους τρομοκράτες. Ο οπλισμός έφθανε σε τακτά χρονικά διαστήματα από τα Κόκκινα στο Λιμνίτη και ανατολικά της Κερύνειας. Χαρακτηριστική είναι η σύλληψη του πλοίου «ΝΤΕΝΙΣ» στις 18 Οκτωβρίου 1959.
-
4)Η ΤΜΤ δημιουργήθηκε με στόχο τη διχοτόμηση της Κύπρου. Ενδιάμεσοι στόχοι της ήταν, α) η άσκηση τρομοκρατίας μεταξύ προοδευτικών Τουρκοκυπρίων, διευρύνοντας το χάσμα Ε/κ και Τ/κ, κλασική περίπτωση η δολοφονία Μισιαούλη και Καβάζογλου, β) η δημιουργία θυλάκων με στόχο τον εδαφικό διαμελισμό του νησιού, αλλά και τη δημιουργία προγεφυρώματος σε περίπτωση εισβολής για τον τουρκικό στρατό, γ) η επιβολή των διχοτομικών της επιλογών στην τουρκοκυπριακή κοινότητα.
-
5)Πέραν των Τουρκοκύπριων εξτρεμιστών της οργάνωσης, η ΤΜΤ είχε στρατολογήσει μεγάλο αριθμό ξένων πρακτόρων με στόχο μέσα από τυφλά κτυπήματα, αλλά και τρομοκρατικές ενέργειες και δολιοφθορές, να πετύχει αποσταθεροποίηση στο εσωτερικό του κράτους. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της εξάρθρωσης του δικτύου των Γάλλων «δημοσιογράφων», που τοποθέτησαν μεταξύ άλλων και τη βόμβα στις εγκαταστάσεις της SHELL στη Λάρνακα, τον Οκτώβριο του 1965.
-
6)Αρκετά ανεξιχνίαστα εγκλήματα, όχι απαραίτητα πολιτικά, οφείλονται στη δράση της ΤΜΤ, η οποία σχεδίαζε να δολοφονήσει και τον τότε Υπουργό Εσωτερικών και Άμυνας Πολύκαρπο Γιωρκάτζιη στην Ελβετία.
-
7)Το περιεχόμενο του εγγράφου που συνέταξε η τότε τουρκοκυπριακή ηγεσία στις 14 Σεπτεμβρίου 1963 και υπογράφεται από τους Ντενκτάς και Κουτσιούκ και βρέθηκε στο γραφείο του Κουτσιούκ, αποτελεί προϊόν πιέσεων της στρατιωτικής ηγεσίας της ΤΜΤ. Το έγγραφο έκανε αναφορά στις μεθοδεύσεις που σαν στόχο θα είχαν τη διχοτόμηση της Κύπρου.
-
8)Η ΤΜΤ διατηρούσε δίκτυο κατασκοπίας και συνεργαζόταν κατά καιρούς με αξιωματικούς και άνδρες του αποσπάσματος της Ειρηνευτικής Δύναμης στην Κύπρο. Μεγάλη επιτυχία των διωκτικών Αρχών και του στρατού της Κυπριακής Δημοκρατίας υπήρξε η διάλυση του δικτύου του Σουηδού Ταγματάρχη Όλσον τον Οκτώβριο του 1964. Με διαταγές του Όλσον, θα γινόταν μεταφορά με δύο τεθωρακισμένα της δύναμης τεράστιας ποσότητας οπλισμού από τα Κόκκινα στη Λεύκα.
-
9)Τρομοκράτες τις ΤΜΤ -για τον Ντενκτάς άτακτοι Τουρκοκύπριοι- ήταν αυτοί που εκτέλεσαν Ελληνοκύπριους αμάχους και αιχμάλωτους στρατιώτες το 1974.
-
10)Το 1963 η ΤΜΤ με εκτιμήσεις του Ελληνικού Υπουργείου Εθνικής Άμυνας διατηρούσε στα όπλα πέραν των δέκα χιλιάδων ενόπλων, τους οποίους διοικούσαν Τούρκοι αξιωματικοί. Για το λόγο αυτό και αφού στο νησί υπήρχε πραγματικός κίνδυνος για την ελληνοκυπριακή κοινότητα, έγινε η αποστολή της Ελληνικής Μεραρχίας.
Ο Ραούφ Ντενκτάς, σε συνέντευξή του το 1996, ανέφερε για την ΤΜΤ: «Η ίδρυσή της δεν συνέβαλε μόνο στην εποχή που ιδρύθηκε. Υπήρξε μια οργάνωση που είχε στους κόλπους της πειθαρχημένους και πατριώτες νέους. Συνέβαλε στους εθνικούς αγώνες και μας οδήγησε στην 20ή Ιουλίου 1974». Ας αναλογιστούν αυτοί που εξισώνουν την ΤΜΤ με τους προασπιστές της ελευθερίας και της εδαφικής ακεραιότητας της Κύπρου το 1963-64, αλλά και το 1967, τις εξελίξεις, αν η ΤΜΤ αφηνόταν να υλοποιήσει τα παράνομα σχέδιά της ανενόχλητη. Θα γινόταν διχοτόμηση το 1963 και σήμερα ο Ελληνισμός της Κύπρου θα ζούσε, αν ζούσε, σε ένα τουρκικό προτεκτοράτο, αφού θα προηγείτο η πλήρης κατάληψη του νησιού. Ας σεβαστούμε λοιπόν τους νεκρούς, αλλά και τα θύματα άλλων μορφών βίας της δεκαεξάχρονης δράσης των εξτρεμιστών της ΤΜΤ, Ε/κ και Τ/κ. Ας σεβαστούμε τους αγώνες αυτών, που έδωσαν ό,τι πολυτιμότερο είχαν για την ελευθερία και την εδαφική ακεραιότητα της πατρίδας μας, πολεμώντας την ΤΜΤ, Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων.
26/01/2009
Οι Βρετανο-τουρκικές συνωμοσίες εις βάρος
των Ελλήνων Κυπρίων
Το “Βήμα” Λονδίνου: «Οι νεαροί Τούρκοι σοβινιστές ευθύνονται»
Γράφει η Φανούλα Αργυρού
Στις 26 Ιανουαρίου 1957 το εκφραστικό όργανο του ΑΚΕΛ Αγγλίας, «Το Βήμα» Λονδίνου, έγραψε πρωτοσέλιδα:
Τίτλος - “ Τα δραματικά γεγονότα της Κυριακής – 70 ΠΥΡΚΑΙΕΣ ΑΝΑΨΑΝ ΣΤΗΝ ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΤΟΥΡΚΟΙ ΣΩΒΙΝΙΣΤΕΣ ΣΕ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ – Οι Έλληνες καταγγέλλουν ότι υπεύθυνες είναι οι αγγλικές αρχές”
“Λευκωσία 23 Ιανουαρίου (Του ανταποκριτή μας). –
Η πρωτεύουσα της πατρίδας μας και όλη η Κύπρος ζουν από την Κυριακή τραγικές κρίσιμες ώρες. Ομάδες φανατισμένων νεαρών Τούρκων εξαπολύσανε οργανωμένη επίθεση κατά Ελλήνων. Η πρώτη επιδρομή εκδηλώθηκε την Κυριακή το μεσημέρι. Τούρκοι οπαδοί του Δρ. Κιουτσούκ με αναμένους κρισούς και κρατώντας δοχεία βενζίνας και πετρελαίου ώρμησαν στους δρόμους των ελληνικών συνοικιών και άρχισαν να βάζουν φωτιά σε ελληνικά καταστήματα.... ΟΙ οπαδοί του Κιουτσούκ, έβαλαν φωτιά όχι σε 10, όχι σε 20 αλλά σε 70 και πλέον καταστήματα και σπίτια της Λευκωσίας...Κανείς Τούρκος δεν πιάστηκε καμία σύλληψη Τούρκου από εκείνους που έβαλαν φωτιά...”.
Στις 2 Φεβρουαρίου 1957 η εφημερίδα ‘Το Βήμα’ συνέχισε και έγραψε και πάλιν πρωτοσέλιδα:
Τίτλος :“Τα τραγικά γεγονότα της Λευκωσίας – Ο Ελληνικός πληθυσμός αντιμετώπισε με θαυμαστή ψυχραιμία τις επιθέσεις και τις προκλήσεις των λίγων φανατισμένων Τούρκων – Τα έκτροπα τα καταδικάζει και η μεγάλη πλειοψηφία του τουρκικού πληθυσμού ”
“Λευκωσία 26 Ιανουαρίου (Του ανταποκριτή μας). Τα έκτροπα των Τούρκων της Λευκωσίας κρατούν ακόμα σε συγκίνηση και ανησυχία όλη την Κύπρο. Η γενική άποψη είναι ότι τα έκτροπα μπορούσαν να προληφθούν ή τουλάχιστον να περιορισθούν αν οι αρχές ασφαλείας έδειχναν την επιβαλλόμενη επαγρύπνιση και δραστηριότητα.
Είναι τώρα γενικά παραδεκτό ότι τα έκτροπα ήταν δουλειά ενός πολύ περιoρισμένου αριθμού Τούρκων σωβινιστών. Δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία ότι η πλειοψηφία του τουρκικού πληθυσμού, όσο κι αν ακολουθεί την λανθασμένη πολιτικής της Άγκυρας σχετικά με το Κυπριακό ζήτημα, δεν εγκρίνει τους βανδαλισμούς που έγιναν στην Λευκωσία....”.
Ο Τουρκοκύπριος Ιχσλάν Αλί σε άρθρο του στην τουρκική εφημερίδα ‘Μιλλιέτ’ – 16 Απριλίου 1964 – δήλωσε: “ Κατά το 1958 οι Βρετανοί εξώθησαν τον Ντενκτάς να δημιουργήσει αιματηρά επεισόδια μεταξύ των δυο κοινοτήτων. Θα ήταν προτιμότερον δι΄αυτον να τηρήσει σιγήν επί του σημείου τούτου. Επί τη ευκαιρία ταύτη θα ήτο ορθόν να παρατηρήσω ότι κατά κανόνα οι προδόται συσσωρεύουν πλούτον, διότι η προδοσία των αμείβεται με χρήμα. Εργάζομαι εις την χώρα ταύτην από τριάντα ετών ως εις των γνωστών ιατρών, ενώ ο Ντενκτάς ήτο μέχρι πρόσφατα κυβερνητικός υπάλληλος. Μια σύγκρισις μεταξύ των οικονομικών μας καταστάσεων θα βοηθήσει ιονδήποτε μέσον άνθρωπο να αποφασίσει ο ίδιος ποιος εκτ ων δυο είναι ο προδότης... “
Οι σχέσεις του Ρ. Ντενκτάς με τους Εγγλέζους αρχίζουν από πολύ νωρίς. Μόλις τελειώνει το Λύκειο το 1942 προσλαμβάνεται από τους Βρετανούς ως μεταφραστής, αργότερα όμως θα εξασφαλίσει υποτροφία για να σπουδάσει νομικά αφού προηγουμένως θα εργασθεί υποχρεωτικά για ένα χρόνο στην Αγγλική σχολή. Οι σπουδές έγιναν φυσικά στη Βρετανία διαρκούντος του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου. Επιστρέφοντας εργάσθηκε ως δικηγόρος του στέμματος μέχρι το 1958. Παράλληλα δρούσε μέσα από την τρομοκρατική οργάνωση ΤΜΤ την οποία ίδρυσε... Η ΤΜΤ τα πρώτα χρόνια μετά την ίδρυσή της λειτουργούσε ως αντίποδας της ΕΟΚΑ ενώ την χρηματοδότηση ανέλαβε πλήρως η Τουρκία...
Δολοφονίες Τουρκοκυπρίων Χικμέτ και Γκιουρκάν
Ενδεικτικές είναι οι δολοφονίες των εκδοτών της εβδομαδιαίας εφημερίδας ‘Τζουμχουριέτ’. Οι Χικμέτ και Γκιουρκάν μετά από τις αποκαλύψεις που είχαν δημοσιεύσει για τα σχέδια της ΤΜΤ που στόχευαν σε δικοινοτικά επεισόδια, δολοφονήθηκαν από την ΤΜΤ στις 23 Απριλίου 1962. Η ΤΜΤ (Τουρκική Οργάνωση Αντίστασης) ιδρύθηκε το φθινόπωρο του 1957 και ήταν η διάδοχος κατάσταση της ΒΟΛΚΑΝ (Ηφαίστειο). Η δράση της οργάνωσης αυτής στρεφόταν τόσο εναντίον των Τουρκοκυπρίων οι οποίοι διατηρούσαν σχέσεις με τους ΄Ελληνες όσο και εναντίον των Ελληνοκυπρίων.
Δολοφονία Τουρκοκύπριου Ντερβίς Καβάζογλου
Ο Ντερβίς Καβάζογλου, ο Τουρκοκύπριος συνδικαλιστής που δολοφονήθηκε από την ΤΜΤ μαζί με τον Ελληνοκύπριο Κώστα Μισιαούλη σε συνέντευξή του στον ‘Φιλελεύθερο’ (31 Μαίου 1964) ανέφερε πως η τουρκοκυπριακή ηγεσία εκμεταλλεύθηκε τη δολοφονία ενός Τούρκου αστυνομικού, ο οποίος καταδίωκε δύο Ελληνοκύπριους και ξεσήκωσε κύμα βίας. “Βρετανοί στρατιώτες μπροστά στα μάτια του κόσμου”, σύμφωνα με τον Καβάζογλου, “βουτούσαν ύφασμα εις τα ντεπόζιτα βενζίνης αυτοκινήτων και το έδιδαν εις τους Τούρκους νέους δια να κάμουν πιο εύκολα τη δουλειά τους εις τον εμπρησμό”. [Από τον Φιλελεύθερο 31.10.1999]
Φανούλα Αργυρού
Ερευνήτρια/συγγραφέας
Λονδίνο 23.3.2009
Συγκλονιστική μαρτυρία Τ/Κ για εκτέλεση 17 Ε/Κ το 1974
Πηγάδι - τάφος στον Άγιο Ιλαρίωνα
Ήρθαν από Κερύνεια
Σύμφωνα με τη μαρτυρία του Τουρκοκυπρίου, μια ομάδα δέκα ατόμων (με επικεφαλής Τούρκο αξιωματικό), που ενεργούσε στο πλαίσιο της προέλασης του κατοχικού στρατού, απήγαγε λίγες μέρες μετά την 1η εισβολή 17 Ελληνοκύπριους από σπίτια στη Λευκωσία. Επρόκειτο για 16 Ελληνοκύπριους αμάχους κι έναν μόνο ο οποίος φορούσε στρατιωτικά ρούχα (όλοι άρρενες). Οι 16 Ε/Κ είχαν έλθει στη Λευκωσία από την Κερύνεια, την οποία και εγκατέλειψαν λόγω της εισβολής των δυνάμεων του τουρκικού στρατού. Σύμφωνα πάντα με τη μαρτυρία του Τ/Κ, η ομάδα των δέκα συνέλαβε τους 17 Ε/Κ. "Τους κτυπούσαν με τα όπλα και με κλοτσιές" μας ανέφερε ο Τουρκοκύπριος και πρόσθεσε ότι στη συνέχεια, αφού τους φόρτωσαν σε όχημα τούς μετέφεραν σε άλλο σημείο και τους εκτέλεσαν εν ψυχρώ. "Τα πτώματα των 17 Ελληνοκυπρίων τα έριξαν σε ξεροπήγαδο που βρίσκεται κοντά στο κάστρο του Αγίου Ιλαρίωνα. Στη συγκεκριμένη περιοχή από εκείνη την περίοδο αλλά και τα επόμενα χρόνια υπήρχε στρατόπεδο του τουρκικού στρατού", συνεχίζει την αφήγηση του. "Σε όσους, Τούρκους και Τ/Κ, υπηρετούσαν στη συγκεκριμένη στρατιωτική ζώνη ήταν ευρέως γνωστό ότι το πηγάδι αποτελούσε τον τάφο για 17 άτομα", σημειώνει ο Τ/Κ, ο οποίος προσθέτει ότι το στόμιο του πηγαδιού έκλεισε σε μεταγενέστερη φάση από μεγάλες πέτρες που είτε υποχώρησαν, είτε τοποθετήθηκαν εσκεμμένα για να κλείσει ο ομαδικός τάφος. "Εδώ και χρόνια ο τουρκικός στρατός έχει φύγει από την περιοχή η οποία αποτελεί μια από τις πιο προβεβλημένες τώρα τουριστικές ατραξιόν του βορρά. Φαντάζεστε ότι έρχονται τουρίστες και βγάζουν φωτογραφίες το κάστρο και κάτω από τα πόδια τους υπάρχουν οστά Ε/Κ αγνοουμένων; Είναι κάτι παραπάνω από τραγικό", συμπληρώνει.
Ζουν ανάμεσά μας
Η δραματική μαρτυρία του Τ/Κ (γι ευνόητους λόγους δεν αναφέρουμε το όνομά του) συμπληρώνεται και από τα όσα έχει να πει για τους εκτελεστές των 17 Ε/Κ. "Οι δυο από τους τέσσερις Τ/Κ διαμένουν σήμερα στην Κερύνεια και ο ένας στη Λευκωσία. Ζουν ανάμεσά μας, τους γνωρίζουμε και το χειρότερο... κάποιοι από αυτούς πηγαινοέρχονται στις ελεύθερες περιοχές σήμερα" τονίζει.
Για την ταυτότητα των 17 δολοφονηθέντων, ο Τ/Κ δεν είχε οποιαδήποτε στοιχεία παρά μόνο ότι η ομάδα των δέκα συνέλαβε αρχικά τον έναν με τα στρατιωτικά ρούχα, στη συνέχεια έπιασαν ακόμα πέντε Ε/Κ και μετά από σπίτια περισυνέλεξαν άλλους εννέα.
ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ [ΠΟΛΙΤΗΣ - 09/03/2009]