Ανανέωση σελίδας: 03.08.2010
Μια Ελληνίδα για το «Χρυσό Λιοντάρι»
Παρασκευή 30 Ιουλίου 2010
Τέσσερις ελληνικές ταινίες, τρεις μεγάλου και μία μικρού μήκους, συμμετέχουν φέτος στην 67η Μόστρα του Κινηματογράφου της Βενετίας, σύμφωνα με το πρόγραμμα του Φεστιβάλ, που ανακοίνωσε χθες ο διευθυντής του, Μάρκο Μούλερ.
Και πρώτα, μαζί με γνωστούς σκηνοθέτες, όπως οι Ντάρεν Αρονόφσκι, Σοφία Κόπολα, Βίνσεντ Γκάλο, Μόντι Χέλμαν, Φρανσουά Οζόν, Τζούλιαν Σνέιμπελ, Μίικε Τακάσι, Μάριο Μαρτόνε και Αμντελατίφ Κεσίς, στο φετινό επίσημο διαγωνιστικό συμμετέχει και η Ελληνίδα σκηνοθέτρια Αθηνά-Ραχήλ Τσαγκάρη [φωτο], με την ταινία της «Attenberg». Είναι η πρώτη φορά, ύστερα από αρκετά χρόνια, που ελληνική ταινία συμμετέχει στο διαγωνιστικό πρόγραμμα της Μόστρας του κινηματογράφου. Η ταινία της Τσαγκάρη καταπιάνεται με θέματα όπως αυτό της φιλίας, αλλά και με το θάνατο και τα οικολογικά προβλήματα που αντιμετωπίζει ο πλανήτης μας.
Οι άλλες τρεις ελληνικές ταινίες προβάλλονται σε παράλληλα τμήματα του Φεστιβάλ: η ταινία «Χώρα προέλευσης», του Σύλλα Τζουμέρκα, με πρωταγωνιστές τους Αμαλία Μουτούση και Ιωάννα Τσιριγκούλη, προβάλλεται στην «Εβδομάδα της Κριτικής», ενώ η «Ακαδημία Πλάτωνος», του Φίλιππου Τσίτσου, προβάλλεται στο πρόγραμμα της τελικής τριάδας των υποψηφίων για το βραβείο Lux της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας. Τέλος, η μικρού μήκους ταινία «Casus Belli» του Γιώργου Ζώη συμμετέχει στο τμήμα «Ορίζοντες».
Η φετινή Μόστρα κάνει έναρξη την 1η Σεπτεμβρίου με την, εντός συναγωνισμού, ταινία «Μαύρος κύκνος», του Ντάρεν Αρονόφσκι, που είχε κερδίσει το Χρυσό Λιοντάρι το 2008, με την ταινία του «Ο παλαιστής». Πρόκειται για ένα ψυχολογικό θρίλερ, τοποθετημένο στον κόσμο του μπαλέτου -και συγκεκριμένα εκείνο του New York City Ballet- με τη Νάταλι Πόρτμαν στο ρόλο μιας χορεύτριας που μπλέκει σε ίντριγκες, εξαιτίας της άφιξης μιας νέας χορεύτριας. Συμπρωταγωνιστές στην ταινία είναι οι Μίλα Κούνις, Βενσάν Κασέλ, Μπάρμπαρα Χέρσεϊ και Γουινόνα Ράιντερ.
Ν.Φ-Μ.
Φεστιβάλ Καννών 2010
Στον θείο Μπουνμί
ο Χρυσός Φοίνικας
Η ταινία "Ο θείος Μπουνμί θυμάται τις προηγούμενες ζωές του" του Ταϊλανδού σκηνοθέτη Απιτσατπόνγκ Γουιρασεθατούλ κέρδισε το Χρυσό Φοίνικα του 63ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου των Καννών. Στην Ζιλιέτ Μπινός το βραβείο καλύτερης γυναικείας ερμηνείας. Εξ ημισείας στους Χαβιέρ Μπαρδέμ και Έλιο Τζερμάνο το βραβείο πρώτου ανδρικού ρόλου.
Μεταφέροντας στη μεγάλη οθόνη τη μυστικιστική εξερεύνηση της μετενσάρκωσης με πρωταγωνιστή έναν εύρωστο αγρότη που έρχεται αντιμέτωπος με το θάνατο, ο Απιτσατπόνγκ Γουιρασεθατούλ έβγαλε νοκ-άουτ τον Βρετανό σκηνοθέτη Μάικ Λι, ο οποίος θεωρείτο από πολλούς το φαβορί του Βεστιβάλ με την ταινία του Μια ακόμη χρονιά.
«Θα ήθελα να ευχαριστήσω όλα τα πνεύματα και τα φαντάσματα στην Ταϊλάνδη που μου έδωσαν τη δυνατότητα να είμαι εδώ» δήλωσε ο σκηνοθέτης παραλαμβάνοντας το πολύτιμο βραβείο από την κριτική επιτροπή, η οποία φέτος είχε πρόεδρο τον Αμερικανό σκηνοθέτη Τιμ Μπάρτον.
Ο Ταϊλανδός σκηνοθέτης, ο οποίος έχει τιμηθεί με άλλα βραβεία στις Κάννες στο παρελθόν, είχε δηλώσει κατά τη διάρκεια του Φεστιβάλ πως η σκέψη του είναι διαρκώς στην πατρίδα του και τη βίαη σύγκρουση των κυβερνητικών δυνάμεων με τους διαδηλωτές του κινήματος με τα «κόκκινα πουκάμισα».
Με το βραβείο καλύτερης γυναικείας ερμηνείας τιμήθηκε η Γαλλίδα ηθοποιός Ζιλιέτ Μπινός για το ρόλο της ως ιδιοκτήτρια γκαλερί στην Τοσκάνη στη ρομαντική δραματική ταινία Εγκεκριμένο Αντίγραφο (Certified Copy) του Ιρανού σκηνοθέτη Αμπάς Κιαροστάμι -ο οποίος έχει βραβευθεί το 1997 με τον Χρυσό Φοίνικα για την ταινία του Η γεύση του Κερασιού.
Το βραβείο καλύτερου ανδρικού ρόλου μοιράστηκαν ο Ισπανός Χαβιέρ Μπαρδέμ για την ερμηνεία του στην ταινία Biutiful και ο Ιταλός Έλι Τζερμάνο για την ερμηνεία του στο φιλμ La Nostra Vita.
Ο Χαβιέρ Μπαρδέμ υποδύεται στο φιλμ του Μεξικανού σκηνοθέτη Αλεχάντρο Γκονζάλες Ιναρίτου (που έχει υπογράψει τη Βαβέλ και τα 21 Γραμμάρια) έναν διεφθαρμένο αστυνομικό που διαγιγνώσκεται με καρκίνο τελικού σταδίου.
Το βραβείο καλύτερου σκηνοθέτη απονεμήθηκε στον Ματιέ Αμαλρίκ για την ταινία του Tournee.
«Τη Γλώσσα μου έδωσαν Ελληνική...»
«Όταν κάποτε φύγω από τούτο το φως θα ελιχθώ προς τα πάνω όπως ένα ποταμά κι που μουρμουρίζει. Κι αν τυχόν κάπου ανάμεσα στους γαλάζιους διαδρόμους συναντήσω αγγέλους, θα τους μιλήσω Ελληνικά, επειδή δε γνωρίζουνε γλώσσες, μιλάνε μεταξύ τους με μουσική!».
Ν. Βρεττάκος
Tης ΜΑΡΙΝΑΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ
Γεννηθήκαμε Έλληνες κι έχουμε το προνόμιο να μιλάμε αυτήν τη γλώσσα των αγγέλων. Μια γλώσσα που μιλιέται εδώ και 4.000 χρόνια αδιάκοπα. Μιλάμε τη γλώσσα στην οποία πρωτοτραγούδησε ο Όμηρος. Τη γλώσσα στην οποία έγραψε ο Πλάτωνας, ο Ισοκράτης, ο Ηρόδοτος κι ο Θουκυδίδης, στην οποία μίλησε ο Περικλής, ο Σωκράτης, ο Μ. Αλέξανδρος. Τη γλώσσα που χρησιμοποίησε ο Άγ. Ι. ο Χρυσόστομος, ο Ρήγας, ο Σολωμός.
Δυστυχώς, όμως, στις μέρες μας έχουμε την τάση να μη θεωρούμε προνόμιο το γεγονός αυτό, αλλά, αντιθέτως, υποτιμούμε τη γλώσσα μας ως ένα απλό όργανο επικοινωνίας. Όμως, «η γλώσσα δεν είναι απλό εργαλείο (όπως τη θέλουν μερικοί τεχνοκράτες γλωσσολόγοι, επικοινωνιολόγοι και πληροφορικοί), αλλά καθοριστικό συστατικό της προσωπικότητας του ατόμου και της φυσιογνωμίας ενός λαού, δηλαδή “υπαρξιακό” στοιχείο».
(Γ. Μπαμπινιώτης).
Μέσα στη γλώσσα κρύβεται ολάκερος ο πολιτισμός και η παράδοση ενός λαού, «απεικονίζονται στοιχεία από την ιστορία, τη σκέψη, τη νοοτροπία, την καλλιέργεια και τον πολιτισμό του» (Γ. Μπαμπινιώτης). Η γλώσσα μας είναι το «είναι» μας.
Φάσεις
Γιατί η γλώσσα μας είναι μία. Η Ελληνική. Η Αρχαία, Μεσαιωνική, Νέα, είναι απλώς φάσεις της ίδιας γλώσσας που μέσα στο χρόνο μεταβλήθηκε φυσιολογικά.
«Το να λέει ο Έλληνας ποιητής, ακόμα και σήμερα, ο ουρανός, η θάλασσα, ο ήλιος, η σελήνη, ο άνεμος, όπως το έλεγαν η Σαπφώ και ο Αρχίλοχος, δεν είναι μικρό πράγμα. Είναι πολύ σπουδαίο. Επικοινωνούμε κάθε στιγμή μιλώντας με τις ρίζες μας, που βρίσκονται εκεί... στα Αρχαία» (Ελύτης). «Ανήκω σε μια χώρα μικρή. Ένα πέτρινο ακρωτήρι στη Μεσόγειο, που δεν έχει άλλο αγαθό παρά τον αγώνα του λαού, τη θάλασσα και το φως του ήλιου. Είναι μικρός ο τόπος μας αλλά η παράδοσή του είναι τεράστια και το πράγμα που τη χαρακτηρίζει είναι ότι μας δόθηκε χωρίς διακοπή. Η ελληνική γλώσσα δεν έπαψε ποτέ της να μιλιέται» (Γ. Σεφέρης).
Διαβάζουμε σε εφημεριδούλα των νέων της εποχής: «Μακριά από τα ελληνικά μας σχολεία η βάρβαρη γλώσσα των Άγγλων, η γλώσσα των κατακτητών μας! Η ψυχή μας είναι μέχρι τα βάθη της ελληνική. Σ’ αυτή την ελληνική ψυχή, μόνο η ελληνική παιδεία θα δώσει τη μόρφωση που της ταιριάζει» (Άλκιμος Νεολαία).
Όπως είχε πει ο Κοσμάς ο Αιτωλός στις «Διδαχές» του, η γλώσσα και η θρησκεία είναι αυτά που χαρακτηρίζουν την πατρίδα και χωρίς αυτά το έθνος καταστρέφεται, γι’ αυτό και οι Άγγλοι, θέλοντας να αφελληνίσουν τον ελληνικό πληθυσμό της Κύπρου, προσπαθούσαν να επιβάλλουν τη γλώσσα τους (επιτιθέμενοι ταυτοχρόνως εναντίον της ορθόδοξης Εκκλησίας του νησιού).
Αντικατάσταση
Σήμερα, μη συνειδητοποιώντας ούτε την αξία της γλώσσας μας (αλλά ούτε και το πόσο μπορεί να μας επηρεάσει η αντικατάσταση στοιχείων της δικιάς μας γλώσσας με στοιχεία άλλων γλωσσών), αναμιγνύουμε στις κουβέντες μας λέξεις και φράσεις αλλόκοτες, παρμένες από ξένες γλώσσες, άλλοτε γιατί θέλουμε να επιδείξουμε τις γνώσεις μας, άλλοτε από σύμπλεγμα κατωτερότητας (πού πήγε η αυτοεκτίμησή μας;) και άλλοτε γιατί έχουμε καταδεχτεί να μπουν στη γλώσσα μας, αντικαθιστώντας τις δικές μας μουσικές λέξεις ή ως αντιδάνεια. Φτάσαμε στο σημείο να μας «βγαίνει πιο εύκολα» το να χρησιμοποιούμε λατινικούς χαρακτήρες για να γράψουμε!
«Μα τι γυρεύουν οι ψυχές μας πάνω σε καταστρώματα καταλυμένων καραβιών, μουρμουρίζοντας σπασμένες σκέψεις από ξένες γλώσσες;», αναρωτιέται ο Γ. Σεφέρης, ενώ ο ποιητής Κ. Μόντης λέει πως: «Δεν κατανοήσαμε πόσο εύθραυστα είναι (τα Ελληνικά) και τσαλαβουτάμε ελεύθερα».
Με πόνο γράφει, επίσης, ο Ελύτης: «Φωνάζω Ελληνικά κι ούτε που μου αποκρίνεται κανένας. Είναι που πλέον δε νογάει κανένας τι πάει να πει αντανάκλαση μεσημεριού πώς κι από πού ακουμπάει το ωμέγα στο άλφα, ποιος εν τέλει αποσυνδέει το χρόνο».
Το να μη σεβόμαστε, όμως, τη γλώσσα μας, δεν είναι απλό. Γιατί συγχρόνως δεν σεβόμαστε ούτε την παράδοση, τον πολιτισμό μας, ακόμα και την πατρίδα μας. Αφού, όπως ισχυρίστηκε ο Γ. Ψυχάρης, «...Γλώσσα και Πατρίδα είναι το ίδιο. Να πολεμά κανείς για την πατρίδα του ή για την εθνική τη γλώσσα, ένας είναι ο αγώνας. Πάντα αμύνεται περί πάτρης...».
Και συμφωνεί ο Ν. Καζαντζάκης: «η γλώσσα είναι πατρίδα».
Γι’ αυτό ακριβώς οφείλουμε να διαφυλάξουμε τη γλώσσα μας ως κόρην οφθαλμού. Γιατί «Η γλώσσα μας είναι ο κόσμος μας» (Wittgenstein).
Οι ξένοι αναγνώρισαν την αξία της γλώσσας αυτής, για την οποία εμείς αδιαφορούμε, τη θαύμασαν, τη μελέτησαν και συνεχίζουν να τη μελετούν με πάθος, και με κάποια ζήλια θα έλεγε κανείς, που όσο κι αν προσπαθήσουν δεν θα καταφέρουν ποτέ να διεισδύσουν σ’ αυτήν όπως οι φυσικοί ομιλητές. «Η ελληνική φυλή γεννήθηκε ευνοημένη με μια γλώσσα εύηχη, γεμάτη μουσικότητα» (Οράτιος). «Ουδέποτε σφυρηλατήθηκε ωραιότερο εργαλείο για να εκφραστεί η ανθρώπινη σκέψη» (J. Vandryes, Πρύτανις της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου των Παρισίων).
Παρούσα στην επιστήμη και στην πολιτική
Η ελληνική γλώσσα είναι παρούσα όχι μόνο στο λεξιλόγιο όλων των ευρωπαϊκών γλωσσών, αλλά και σε σύνθετες και απαιτητικές μορφές επικοινωνίας, όπως η επιστήμη και ο πολιτικός λόγος. Έτσι, «Η γνώση της Ελληνικής είναι απαραίτητο θεμέλιο υψηλής πολιτιστικής καλλιέργειας» γράφει η Μαριάνα Μακ Ντόναλντ. «Οφείλω χάριτας στη Θεία Πρόνοια, διότι ευδόκησε να διδαχθώ τα αρχαία Ελληνικά, που με βοήθησαν να διεισδύσω βαθύτερα στο νόημα των θετικών επιστημών», Max Von Laye (βραβείο Νόμπελ Φυσικής).
Κι εμείς, μένουμε ασυγκίνητοι μπροστά στο θησαυρό, χωρίς να τον εκτιμάμε.
«Πολύ δε θέλει ο Έλληνας
να χάσει τη λαλιά του
και να γένει μισέλληνας
από την αμυαλιά του»
Ν. Γκάτσος
Αν σήμερα κάποιοι επιτήδειοι θέλουν να υποτάξουν τον Ελληνισμό απομακρύνοντάς τον από τις ρίζες του, με τις οποίες εδώ και χιλιετίες τον συνδέει η γλώσσα του, εμείς πρέπει να αντισταθούμε. Όχι μόνο γιατί προσπαθούν να μας εξαφανίσουν (γιατί άραγε;), αλλά γιατί αξίζει να αγωνίζεται κανείς για κάτι τόσο ωραίο και σημαντικό, τόσο ανθεκτικό στο παμφάγο πέρασμα του χρόνου.
Άλλωστε, σε κάθε άνθρωπο, «του μένει μόνο στη ζωή μια γλώσσα, μια πατρίδα… η πρώτη του παρηγοριά και η στερνή του ελπίδα...»
(Ν. Γκάτσος).
Ελένη Γιαννακάκη
Δεν μπορώ να δω ειδήσεις με τίποτα
Κάθε μυθιστόρημά της είναι γροθιά στο στομάχι της ελληνικής κοινωνίας κι ας την παρακολουθεί από μακριά, από την Οξφόρδη όπου χρόνια τώρα διδάσκει Νεοελληνική Λογοτεχνία. Φέτος μας παραδίδει το πορτρέτο ενός εφήβου που γίνεται κανίβαλος
Γέννημα- θρέμμα της Κρήτης, η Ελένη Γιαννακάκη με το τρίτο μυθιστόρημά της Σναφ [SNUFF], οδηγεί τη θεματική της κατευθείαν στην καρδιά του κακού. Στην ιστορία ενός παιδιού που σε μια έξαρση της εφηβείας του θα γινόταν βιαστής, παιδεραστής και φονιάς από πάνω.
―Ζείτε χρόνια στην Αγγλία. Πώς τα καταφέρνετε και οι έλληνες μικροαστοί ήρωές σας είναι τόσο ενημερωμένοι ως προς τη συμπεριφορά και τις συνήθειες;
Γιατί ενημερώνομαι κι εγώ. Εντάξει, είμαι ελληνίδα του εξωτερικού αλλά φροντίζω να είμαι πάρα πολύ κοντά σε ό,τι συμβαίνει στην Ελλάδα. Τα καλοκαίρια στην Κρήτη βλέπω τα παιδιά των φίλων μου, μιλάω πολύ μαζί τους, προσπαθώ να καταλάβω τι τους απασχολεί, τι σκέφτονται, τι μπορεί να κρύβουν.
Παρατηρώ πώς κινούνται οι οικογένειες. Διαβάζω πολύ ελληνικές εφημερίδες. Ελληνική τηλεόραση βλέπω λίγο, απλώς για να έχω υλικό. Με ενοχλεί πολύ η τηλεόραση στην Ελλάδα. Δεν μπορώ να δω ειδήσεις με τίποτα. Οι πληροφορίες μου για την τηλεόραση πάντως είναι διαμεσολαβημένες μέσα από τη Διαμαντάκου, παραδείγματος χάριν.
―Ενας έφηβος πώς γίνεται κανίβαλος;
Είναι έμφυτο. Ο Μανούσος μέσα από κάποιες συγκυρίες έφτασε εκεί που ο καθένας θα μπορούσε να φτάσει. Αυτό είναι που θέλω να πω μέσα από το βιβλίο. Δεν με ενδιαφέρει να φτιάξω μια ψυχοπαθολογική προσωπικότητα. Πήγαν να κάνουν ένα όργιο. Τους ξέφυγε η κατάσταση και έφτασαν στον φόνο. Προσπάθησα να κάνω έναν παραλληλισμό της αγριότητας μέσα στον πολιτισμό και εκτός πολιτισμού.
ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ Η ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΣΤΟ ΛΟΝΔΙΝΟ
ΠΡΩΤΑ Η ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΜΑΣ ΚΑΛΩΣΟΡΙΖΕΙ ΣΤΗΝ ΠΛΑΤΕΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ
και ο αγώνας συνεχίζεται με την ομάδα Αμμοχώστου
Από αριστερά: ο κ. Νικόλας Σκηνίτης, Πρόεδρος ΣΑΕ, ο κ. Μάκης Παντζόπουλος, ο Γενικός Πρόξενος Ελλάδας, η Δρ Νίκη Κατσαούνη, Μορφωτική Σύμβουλος Υπάτης Αρμοστείας της Κύπρου στη Βρετανία, η κα Ελένη Μαύρου, Δήμαρχος Λευκωσίας, ο κ. Αλέξανδρος Ν. Ζήνωνος, Ύπατος Αρμοστής της Κύπρου στη Βρετανία, η κα Αικατερίνη Σιμοπούλου-Σάντη, σύζυγος του πρέσβη της Ελλάδας Αριστείδη Σάντη, ο κ. Α. Σάντης, Πρέσβης της Ελλάδας, ο κ. Χρήστος Πασσάς, Αρχιτέκτονας και Διευθυντής του Σχεδίου Ανάπλασης της Πλατείας Ελευθερίας της Zaha Hadid Architects.
Έγιναν τη Δευτέρα 21 Ιουνίου 2010 τα εγκαίνια της μεγάλης αρχιτεκτονικής έκθεσης «Η Λευκωσία σας καλωσορίζει» από τη Δήμαρχο Λευκωσίας Ελένη Μαύρου, βασισμένη στα σχέδια ανάπλασης της πλατείας Ελευθερίας από τον αρχιτεκτονικό οίκο Ζαχά Χαντίντ, στο χώρο του Ελληνικού Κέντρου στο Λονδίνο.
Η πρωτοβουλία αυτή της Μορφωτικής Συμβούλου της Κυπριακής Υπάτης Αρμοστείας Δρος Νίκης Κατσαούνη είχε ως στόχο να παρουσιάσει μέσα από το σχέδιο της Πλατείας Ελευθερίας της Λευκωσίας από τη διακεκριμένη αρχιτέκτονα Ζαχά Χαντίντ, στο ευρύ κοινό του Λονδίνου, τους οραματισμούς της πρωτεύουσας στην αναδόμηση ενός χώρου ιστορικού, με παρελθόν και τις δυνατότητές του στο μέλλον.
Εισαγωγική ομιλία στα εγκαίνια έκαμε η Δρ Νίκη Κατσαούνη, στην οποία κατέληξε: «Η έκθεση απόψε εδώ είναι μια πρόγευση της ελευθερίας μας: Η δυνατότητα να ζήσουμε σε μια πόλη που να μην είναι πια μοιρασμένη, σε μια ελεύθερη Κύπρο. Ο Κυπριακός λαός αξίζει αυτή την ελευθερία».
Ακολούθως μίλησε ο Ύπατος Αρμοστής στη Βρετανία Αλέξανδρος Ν. Ζήνων ανατρέχοντας στην πλούσια αρχιτεκτονική παράδοση της πόλης, από την προϊστορία στην νεωτερικότητα, και τις ρηξικέλευθες λύσεις, όπως αυτήν της ανάπλασης της Πλατείας Ελευθερίας είπε «Το έδαφος της Κύπρου είναι εύφορο όχι μόνο στα γεωργικά προϊόντα αλλά και στα πολιτιστικά (…) τόσο που μπορεί κάποιος να υποθέσει ότι υπάρχει τόσος δομημένος κόσμος κάτω από τη γη όσο και επάνω από τη γη (…) από την Προϊστορία μέχρι την Νεωτερικότητα του Le Corbusier και του Cropius (…) Και μετά φθάνει η διάσημη ανά τον κόσμο Ζαχά Χαντίντ», για να καταλήξει πως «Πολλά υπολείπονται ακόμη να γίνουν για την υλοποίηση του σχεδίου Ελευθερίας. Πολύ περισσότερα απομένουν για την υλοποίηση της πραγματικής Ελευθερίας της Κύπρου. Ας συνεχίσουμε μαζί αυτό το έργο».
Στη συνέχεια, η Δήμαρχος Λευκωσίας Ελένη Μαύρου μίλησε για το μεγάλο σχέδιο που προωθείται από το Δήμο Λευκωσίας και τους οραματισμούς της για ένα έργο που να συνενώνει όλους τους κατοίκους, της ακόμη μοιρασμένης πρωτεύουσας, της μόνης μοιρασμένης πρωτεύουσας της Ευρώπης, λέγοντας χαρακτηριστικά: «Σήμερα είναι πράγματι μια ξεχωριστή μέρα για μένα προσωπικά, αλλά και για τη Λευκωσία. Τα εγκαίνια της έκθεσης ‘Η Λευκωσία σας καλωσορίζει’ είναι ένας θεμέλιος λίθος της σύγχρονης ιστορίας της πρωτεύουσάς μας. Νιώθω περήφανη που αποτελώ μέρος αυτής της διαδικασίας και είναι τιμή μου να εγκαινιάζω αυτή τη σημαντική έκθεση μέσα στα πλαίσια του Φεστιβάλ του Λονδίνου».
Τους κοινωνικούς, αισθητικούς και τεχνικούς στόχους ανέπτυξε, κατόπιν, ο αρχιτέκτονας Χρίστος Πασσάς, ο οποίος είχε να απαντήσει σε πολλές ερωτήσεις, στην ωραία δεξίωση που ακολούθησε.
Η έκθεση κάλυπτε μέρος του πατώματος ως «χαλί», το σχέδιο σε βινύλιο, ενώ οι προβολές πλάνο με πλάνο, δημιουργούσαν μία virtual reality μέσα στον πραγματικό χώρο. Οι φωτογραφίες του περίγυρου της πλατείας Ελευθερίας στη Λευκωσία, με τα μικρά σπιτάκια και τις επιγραφές, σε ταξίδευαν στο παρελθόν, ενώ ο προζέκτορας σε μετέφερε στο μέλλον μιας πόλης όμορφης, με καθαρές γραμμές να τονίζουν το τείχος και να δημιουργούν ένα χώρο δραστηριοτήτων του κόσμου. Όλο το σχέδιο καθαυτό αποπνέει ελευθερία, στη διακίνηση των ανθρώπων και τη συμπερίληψή τους (inclusion) στη ζωή της πόλης.
ΚΑΙ ΣΤΟ ΙΤΑΛΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ
Από αριστερά: ο Αναπληρωτής Πρέσβης της Ιταλίας στη Βρετανία Stefano Pontecorvo, ο νέος πρέσβης της Ιταλίας στη Βρετανία Alain Giorgio Maria Economides, ο κ. Carlo Presenti, Διευθυντής του Ιταλικού Πολιτιστικού Ινστιτούτου, ο κ. Αλέξανδρος Ν. Ζήνων, Ύπατος Αρμοστής της Κύπρου στη Βρετανία, η Δρ Νίκη Κατσαούνη, Μορφωτική Σύμβουλος της Υπάτης Αρμοστείας της Κύπρου στη Βρετανία, ο κ. Χρήστος Πασσάς, Αρχιτέκτονας και Διευθυντής του Σχεδίου Ανάπλασης της Πλατείας Ελευθερίας της Zaha Hadid Architects.
Μέρος του σχεδίου «Η Λευκωσία σας καλωσορίζει» αποτέλεσε μια άλλη έκθεση που διοργανώθηκε με πρωτοβουλία της Μορφωτικής Συμβούλου της Κυπριακής Υπάτης Αρμοστείας Δρ Νίκη Κατσαούνη, σε συνεργασία με τον Διευθυντή του Ιταλικού Πολιτιστικού Κέντρου Carlo Presenti, στο Ιταλικό Πολιτιστικό Ινστιτούτο, τρεις μέρες αργότερα, στις 24 Ιουνίου 2010. Εδώ τα εγκαίνια έγιναν από τον νέο πρέσβη της Ιταλίας Alain Giorgio Maria Economides και τον Ύπατο Αρμοστή Αλέξανδρο Ν. Ζήνωνα, σε ωραία συνεργασία των δύο χωρών, μέσα στα πλαίσια του International Showcase of Architecture και το Φεστιβάλ Αρχιτεκτονικής του Λονδίνου.
Η Ιταλική συμμετοχή με το OR₂ ήταν μια «ποιητική» κατασκευή στην είσοδο του Ιταλικού Πολιτιστικού Ινστιτούτου από τρεις νέους αρχιτέκτονες του οίκου Orproject με τους Φραντζέσκο Μπρέντα, Κριστόφ Κλεμπτ και Λάουρα Μικαλίτζι.
Την έκθεση στο Ιταλικό Πολιτιστικό Ινστιτούτο επισκέφθηκε ο Πρόεδρος του Φεστιβάλ Αρχιτεκτονικής του Λονδίνου Peter Murray και η υπεύθυνη για το International Showcase of Architecture Sophie Perry, του Βρετανικού Συμβουλίου.
Ο πρέσβης της Ιταλίας μίλησε, καλωσορίζοντας τον συνάδελφό του Κύπρο Ύπατο Αρμοστή, τονίζοντας τη συνεργασία πολιτισμών με μεγάλο κοινό παρελθόν, ενώ ο Ύπατος Αρμοστής της Κύπρου Αλέξανδρος Ν. Ζήνων, ξεκινώντας ευχαρίστησε την Αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στη Βρετανία για τη στήριξή της, η οποία διευκόλυνε την «συμβίωση των δύο χωρών μας έστω και για λίγες μέρες», προσθέτοντας: «Η έκθεσή μας ‘Η Λευκωσία σας καλωσορίζει’ είναι ένα σχέδιο «συμπερίληψης» (inclusion), σχέδιο ενός ελεύθερου ‘πήγαινε-έλα’ όλων των κατοίκων και επισκεπτών σε μια ενωμένη Λευκωσία, τη μόνη μοιρασμένη, ημικατεχόμενη πρωτεύουσα της Ευρώπης». Αφού ανέλυσε την παρουσία της Βενετίας στην Κύπρο, της αρχιτεκτονικής και των οχυρωματικών έργων, όπως είναι τα τείχη της Λευκωσίας και της Αμμοχώστου, που στέκουν ακόμη όρθια πέντε αιώνες αργότερα, αλλά που δυστυχώς «δεν μπόρεσαν να μας προστατέψουν από τη στρατιωτική ισχύ των εισβολέων», κατέληξε «Αυτό το σχέδιο της Ζαχά Χαντίντ βοηθά να επαναδομήσουμε την πίστη μας σε ένα δίκαιο και καλύτερο μέλλον για όλους τους κατοίκους της Λευκωσίας και της Κύπρου ολόκληρης».
Mια τρίτη έκθεση με τίτλο ‘No Man’s Land’ ξεκίνησε και αυτή ταυτόχρονα από τις 23 Ιουνίου και θα διαρκέσει μέχρι τις 9 Ιουλίου στη Metropolitan Works Gallery, με εγκαίνια στις 30 Ιουνίου. Συντονιστής της έκθεσης του Λονδίνου είναι ο αρχιτέκτονας Κώστας Γρηγοριάδης και επιμελητές οι αρχιτέκτονες Θεόδωρος Σπυρόπουλος, Χρήστος Πασσάς, Tihamer Salij και Δημήτρης Παπαλεξόπουλος. Το έργο αυτό αποτελεί προτάσεις που διαμορφώθηκαν μετά από εργαστηριακή μελέτη φοιτητών στο Πανεπιστήμιο Κύπρου κατά το προηγούμενο Πάσχα στην Κύπρο για την αναδόμηση της Αμμοχώστου στην υποθετική πιθανότητα της επιστροφής της στους νόμιμους κατοίκους της από τον τουρκικό στρατό. Η συνεργασία αυτή, με πρωτοβουλία της Μορφωτικής Συμβούλου Δρ Νίκης Κατσαούνη και τον Παύλο Φεραίο, Γενικό Γραμματέα του Συνδέσμου Αρχιτεκτόνων Κύπρου.
ΟΙ ΕΠΙΣΗΜΟΙ ΠΡΟΣΚΕΚΛΗΜΕΝΟΙ
Την πρώτη εκδήλωση παρακολούθησε μεγάλος αριθμός κοινού, όπως ο πρέσβης της Ελλάδας στο Λονδίνο Αριστείδης Σάντης με τη σύζυγό του Αικατερίνη Σιμοπούλου-Σάντη, η κα Αλίκη Πασχάλη, σύζυγος του Υπάτου Αρμοστή της Κύπρου Αλέξανδρου Ν. Ζήνωνος, ο Πρόξενος της Ελλάδας Μάκης Παντζόπουλος, οι πανεπιστημιακοί Paul Cartledge της Οξφόρδης, ο Δρ Γιάννης Χαραλάμπους, o Prof. Trond E.A. Beravale, ο Πρόεδρος του Hellenic Trust Κώστας Κλεάνθους, η Πρόεδρος του Διευθύντρια του Hellenic Community Trust ως εκπρόσωπος του Ιδρύματος Λεβέντη Τούλα Φυρίλα, η νέα Διευθυντής της Εθνικής Τράπεζας Ελλάδας Βασιλική Α. Campbell, ο Πρόεδρος του ΣΑΕ Νίκος Σκηνίτης και η σύζυγός του Πηγή Σκηνίτη, Πρόεδρος του Λυκείου Ελληνίδων, η κα Carmen Brieva Rodriguez από την Ισπανική πρεσβεία, η κα Nuria Corminas από την Καταλανική Αντιπροσωπεία, , καθώς και αντιπροσωπεία της Κυπριακής Φοιτητικής Ένωσης Οξφόρδης με Πρόεδρο τον Πέτρο Σιέγκα, ο κ. και η κα Νώντα Βασιλακά, ο κ. Χρ. Χριστοφίδης, ο Πρόεδρος της Κοινότητας του Αγίου Παντελεήμονος Παντελής Δημοσθένους, ο κος Μάριος Μηναΐδης Γραμματέας των Ορθόδοξων Κοινοτήτων με τη σύζυγό του, πολλοί δημοσιογράφοι, ανάμεσά τους ο κ. Τσιούπρας, ο κ. Ζαχαριάδης και η κα Λυδία Γεωργιάδου, πολλοί νέοι αρχιτέκτονες και φοιτητές.
Από την Κύπρο ευρισκόμενοι στη Βρετανία παρευρέθησαν ο Διευθυντής του Δημοτικού Κέντρου Τεχνών Λευκωσίας Δρ Γιάννης Τουμαζής, ο συγγραφέας, ιστορικός ερευνητής Αριστείδης Κουδουνάρης, η ζωγράφος Κλίτσα Αντωνίου, ενώ τη Δήμαρχο Λευκωσίας συνόδευε ο κ. Σαβέριος Α. Βραχίμης, του Αρχιτεκτονικού Γραφείου Α.Φ. Μοδινός και Σ. Α. Βραχίμης.
Ισχυρή η Αρχιτεκτονική Ομάδα της Κύπρου στη Βρετανία
Η αρχιτεκτονική παρουσία της Κύπρου εφέτος στο Λονδίνο ήταν ισχυρή και παρά το ενδιαφέρον για το Παγκόσμιο Κύπελλο και τις διάφορες όχι ευχάριστες φάσεις των Εθνικών Βρετανίας και Ιταλίας, τόσο οι Βρετανοί όσο και οι Ιταλοί και οι Κύπριοι τίμησαν τις Κυπριακές Εκθέσεις Αρχιτεκτονικής μαζικά, βγάζοντας πολλές φωτογραφίες των εκθεμάτων και γευόμενοι κυπριακά εδέσματα και Ζιβανία, η οποία εκτιμήθηκε (και τιμήθηκε) ιδιαίτερα από τους Ιταλούς, μέχρι τελευταίας ρανίδας.
Επομένως η Αρχιτεκτονική Ομάδα της Κύπρου διακρίθηκε φέτο με την απόδοσή της στον δύσκολο διεθνή Αγώνα Αρχιτεκτονικής, όπως είναι όλες οι εκδηλώσεις μέσα στα πλαίσια του Φεστιβάλ Αρχιτεκτονικής Λονδίνου και άφησε ισχυρή την επιθυμία ολοκλήρωσης του σχεδίου ανάπλασης της Πλατείας Ελευθερίας και, εισέτι ισχυρότερη, την επιθυμία επιστροφής των κατοίκων της Αμμοχώστου, πρόβλημα όχι τόσο αρχιτεκτονικό, αλλά πρόβλημα αποκατάστασης του διεθνούς δικαίου, που τα σχέδια του ‘No Man’s Land’ έφεραν και πάλιν στο προσκήνιο.