Αρχείο • ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΙΣ • ΔΙΑΦΟΡΟΙ [4]

 

O ειδικός απεσταλμένος του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ για το Κυπριακό Αλεξάντερ Ντάουνερ εργάζεται για βρετανική εταιρεία κατασκοπείας

Ο μεσολαβητής που είναι πράκτορας!

Προβληματισμός για το αν θα επηρεαστούν οι διαπραγματεύσεις στη Λευκωσία από τη διπλή δραστηριότητα του πρώην υπουργού Εξωτερικών της Αυστραλίας

Γράφει ο ΑΓΓ. ΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΣ στο “ΒΗΜΑ” της Κυριακής [23/11/2008]

ΟΤΑΝ ο Αλεξάντερ Ντάουνεραναλάμβανε τον περασμένο Σεπτέμβριο επισήμως τα καθήκοντά του ως ειδικού απεσταλμένου του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ για το Κυπριακό, αυτό που οι περισσότεροι γνώριζαν ήταν η θητεία του ως υπουργού Εξωτερικών της Αυστραλίας. Ορισμένοι είχαν αναφερθεί στο σαρωτικό στυλ του... μπουλντόζα που ενίοτε τον χαρακτηρίζει, παραλληλίζοντάς τον με τον γνωστό μας αμερικανό διπλωμάτη Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ, ή στις στενές του σχέσεις με τον αμερικανικό και βρετανικό παράγοντα, αλλά ως εκεί. Υπάρχει όμως μια άλλη πτυχή της δραστηριότητας του κ. Ντάουνερ που παρουσιάζει μεγαλύτερο ενδιαφέρον, καθώς τον εμπλέκει στον σκοτεινό κόσμο της «σύγχρονης κατασκοπείας».

Σύμφωνα με αξιόπιστες πληροφορίες, ο αυστραλός πρώην υπουργός Εξωτερικών εργάζεται από τον περασμένο Μάιο στη βρετανική εταιρεία Ηackluyt & Co. Η συγκεκριμένη εταιρεία δεν είναι τυχαία. Ιδρύθηκε τη δεκαετία του 1990 από πρώην πράκτορες της ΜΙ6 με σκοπό να προσφέρει πληροφορίες στρατηγικής σημασίας (έτσι ονομάζονται, σύμφωνα με τους γνωρίζοντες, τα απόρρητα κρατικά μυστικά) σε πολυεθνικές εταιρείες οι οποίες θέλουν να επενδύσουν σε περιοχές όπου το πολιτικό και οικονομικό περιβάλλον είναι ασταθές- με το αζημίωτο, φυσικά.

Η Ηackluyt (προφέρεται «Χάκλετ») δεν επιλέγει τυχαία τους συνεργάτες της. Μπορεί στην ίδρυσή της να έπαιξαν καθοριστικό ρόλο πρώην πράκτορες των μυστικών υπηρεσιών του βρετανικού Στέμματος, αλλά τα... διαμάντια αυτού δεν γνωρίζουν σύνορα. Είναι πρώην πολιτικοί, διπλωμάτες και γενικότερα άνθρωποι με προσβάσεις στα κατάλληλα πολιτικά, οικονομικά και επιχειρηματικά κέντρα εξουσίας. Ο κ. Ντάουνερ ταιριάζει απόλυτα σε αυτό το προφίλ του... μεταμοντέρνου κατασκόπου. Αλλωστε, ως υπουργός Εξωτερικών επέβλεπε τις υπηρεσίες πληροφοριών της Αυστραλίας και είχε άμεση πρόσβαση σε «καυτές» πληροφορίες. Και προφανώς, εξακολουθεί να έχει φίλους τόσο εντός όσο και εκτός Αυστραλίας.

Την υπόθεση έφερε για πρώτη φορά στο φως η αυστραλιανή εφημερίδα «Τhe Αge» με δημοσίευμά της τον περασμένο Οκτώβριο. Ωστόσο «Το Βήμα» επικοινώνησε με τη Ηackluyt πριν από λίγες ημέρες. Στέλεχος της εταιρείας, το οποίο θέλησε να διατηρήσει την ανωνυμία του, επιβεβαίωσε ότι ο κ. Ντάουνερ εργάζεται για λογαριασμό της και συγκεκριμένα ως μέλος του Συμβουλευτικού Συμβουλίου της (Αdvisory Βoard). Και υπογράμμισε ότι το όργανο αυτό προσφέρει«στρατηγική πληροφόρηση»(σ.σ.: strategic intelligence) για τις εξελίξεις στο διεθνές σύστημα, βάσει της οποίας η Ηackluyt παρέχει τις υπηρεσίες της. Τα μέλη του Συμβουλευτικού Συμβουλίου, κατά το ίδιο στέλεχος, «είτε δεν αμείβονται είτε λαμβάνουν ένα συμβολικό ποσό». Οπως χαρακτηριστικά δήλωσε«δεν βγάζουν τα προς το ζην από τη δουλειά αυτή».

Ο ίδιος ο κ. Ντάουνερ, ερωτηθείς την περασμένη εβδομάδα στην Κύπρο για τον ρόλο του στη Ηackluyt, τόνισε: «Δεν γνωρίζω από πού προέρχονται όλα τα μέλη που εργάζονται για την εταιρεία,ούτε έχω την ευθύνη για αυτά τα μέλη.Είμαι μέλος του Διεθνούς Συμβουλευτικού Συμβουλίου, συναντιέμαι με τα μέλη του Συμβουλίου μία φορά τον χρόνο και παρέχουμε τις προοπτικές πάνω σε διεθνείς καταστάσεις για διάφορες περιοχές, όπως η Ασία. Πρόκειται λοιπόν για μια εταιρεία παροχής συμβουλών για επιχειρήσεις και δεν έχω ερευνήσει,ούτε έχω ιδέα από πού προέρχονται τα μέλη της».

Ωστόσο υπάρχουν ερωτήματα τα οποία ανακύπτουν από τη δραστηριότητα του απεσταλμένου του Γενικού Γραμματέα για το Κυπριακό. Εξαιτίας του ρόλου του, ο κ. Ντάουνερ έχει πρόσβαση σε απόρρητη πληροφόρηση, η οποία θα ήταν χρήσιμη σε πολλούς. Πού πηγαίνει στη συνέχεια η πληροφόρηση αυτή; Ενημερώνονται μόνο τα Ηνωμένα Εθνη και τα εμπλεκόμενα μέρη στο Κυπριακό για όσα γνωρίζει ο κ. Ντάουνερ ή και κάποιοι άλλοι; Και ποιοι είναι αυτοί; Επιπλέον, πόσο μπορεί να επηρεαστεί αυτή καθαυτή η διαπραγμάτευση για το Κυπριακό από τη διπλή δραστηριότητα του κ. Ντάουνερ;

Εφόσον η Ηackluyt παρέχει εσωτερική πληροφόρηση σε επιχειρήσεις ώστε αυτές να περιορίσουν το επενδυτικό ρίσκο που αναλαμβάνουν, η παρουσία του κ. Ντάουνερ δεν θα μπορούσε να επηρεάσει π.χ. τη δραστηριότητα πετρελαϊκών εταιρειών που ενδιαφέρονται να προχωρήσουν σε έρευνες για τα πιθανολογούμενα κοιτάσματα στην κυπριακή υφαλοκρηπίδα; Εξάλλου, η σχέση της Ηackluyt με κολοσσούς όπως η ΒΡ και η Shell οδηγούν εύκολα σε τέτοιου είδους συνειρμούς. Αυτά είναι μόνο μερικά από τα ερωτήματα που διατυπώνουν στελέχη που ασχολούνται με το πολιτικό πρόβλημα της νήσου, προσθέτοντας με νόημα ότι υπάρχουν και πολλά ακόμη«τα οποία δεν είναι σωστό να δημοσιοποιηθούν για ευνόητους λόγους που άπτονται της διαπραγμάτευσης».
Η ταυτότητα της Ηackluyt

Τον Απρίλιο του 1995, ο πρώην πράκτορας της ΜΙ6 Κρίστοφερ Τζέιμς αποφάσισε να ιδρύσει, μαζί με τον επιχειρηματία Κρίστοφερ Γουΐλκινς, τη Ηackluyt & Company. Ο τότε επικεφαλής της ΜΙ6 σερ Ντέιβιντ Σπέντινγκ είχε μάλιστα δώσει την ευχή του στους πρώην υφισταμένους του. Η εταιρεία πήρε το όνομά της από τον βρετανό γεωγράφο και κληρικό Ρίτσαρντ Χάκλετ (1552-1616), ο οποίος ήταν από τους πρώτους που είχαν επιχειρηματολογήσει για την αποικιοποίηση της Βόρειας Αμερικής.

Σε συνέντευξη την οποία είχε παραχωρήσει το 2000 στους «Financial Τimes» ο κ. Τζέιμς, απαντώντας σε ερώτηση για το αν η χρήση του συγκεκριμένου ονόματος υποδηλώνει συνέχεια του αυτοκρατορικού παρελθόντος της Βρετανίας, είχε δηλώσει:

«Οταν ιδρυθήκαμε θέλαμε να βοηθήσουμε τις βρετανικές εταιρείες να βρίσκονται μπροστά από τον ανταγωνισμό.Τώρα πλέον έχουμε διεθνείς πελάτες,αλλά υπάρχει ακόμη αυτή η επιθυμία της επέκτασης, του να ηγούμαστε του “παιχνιδιού”».

Η δραστηριότητα της Ηackluyt, η μεθοδολογία που χρησιμοποιεί και τα πρόσωπα που εργάζονται για αυτή είναι εντυπωσιακά. Στο «καρνέ» της εταιρείας βρίσκονται «σύνδεσμοι» σε όλο τον κόσμο, από πρώην πολιτικούς και υψηλόβαθμα στελέχη επιχειρήσεων ως συζύγους διπλωματών και δημοσιογράφους. Οι «σύνδεσμοι» αμείβονται πλουσιοπάροχα, αλλά τα ποσά αποτελούν επτασφράγιστο μυστικό. Η δραστηριότητα της εταιρείας εντοπίζεται σε μεγάλο βαθμό στον χώρο της πρώην Σοβιετικής Ενωσης και της Κίνας, αλλά επίσης σε Μέση Ανατολή και Λατινική Αμερική.

Φωλιά ανθελλήνων!

Στην προεδρία της εταιρείας βρίσκεται αυτή την περίοδο ο σερ Γουΐλιαμ Πέρβις, πρώην πρόεδρος της πασίγνωστης βρετανικής τράπεζας ΗSΒC. Αλλά η λίστα είναι μακρά. Ηδη από το 1997, μόλις δύο χρόνια μετά την ίδρυσή της, μέλος της εταιρείας έγινε ο σημερινός υπουργός Εξωτερικών της Σουηδίας (και γνωστός για τις πολύ καλές σχέσεις του με την Ουάσιγκτον) Καρλ Μπιλντ [φωτο]. Τις συμβουλές τους παρέχουν ο σερ Πίτερ Χολμς, πρώην επικεφαλής του πετρελαϊκού κολοσσού Royal Dutch Shell, ο Κρις Γκεντ, πρώην διευθύνων σύμβουλος της Vodafone, ο σερ Πίτερ Κάζαλετ, πρώην αντιπρόεδρος της ΒΡ, ο λόρδος Τρότμαν, πρώην πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Ford, ο σερ Ροντ Εντιγκτον , πρώην διευθύνων σύμβουλος της Βritish Αirways, και ο Φρανκ Γουΐσνερ, γνωστός αμερικανός διπλωμάτης που υπήρξε πρόσφατα μέλος της διεθνούς τρόικας για το Κοσσυφοπέδιο.

Από την ενδιαφέρουσα αυτή παρέα δεν θα μπορούσε να λείπει ο Χένρι Κίσινγκερ. Ο πρώην υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, αποκαλούμενος και «μάγος της διπλωματίας», έχει ιδρύσει εδώ και πολλά χρόνια τη δική του εταιρεία παροχής «στρατηγικών πληροφοριών», την Κissinger Αssociates, η οποία συνεργάζεται με τη Ηackluyt.

Οι δραστηριότητες της Ηackluyt είναι τουλάχιστον σκοτεινές. Τον Ιούνιο του 2001, οι «Sunday Τimes» είχαν αποκαλύψει ότι η βρετανική εταιρεία είχε προσλάβει έναν πρώην πράκτορα των γερμανικών μυστικών υπηρεσιών (ΒΝD), τον Μάνφρεντ Σλίκενριντερ, για να διεισδύσει σε περιβαλλοντικές οργανώσεις όπως η Greenpeace και να μάθει τι σχεδίαζαν εναντίον των δραστηριοτήτων πετρελαϊκών κολοσσών, όπως η ΒΡ και η Shell. Για τη δράση της Ηackluyt και την πιθανή σχέση της με τις βρετανικές μυστικές υπηρεσίες είχε κατατεθεί σχετικό ερώτημα από βρετανούς βουλευτές.

Αλλη μία υπόθεση, η οποία εφόσον ισχύει αποδεικνύει ότι η Ηackluyt δεν περιορίζεται μόνο στη συλλογή πληροφοριών, παρουσιάστηκε στις 16 Ιουνίου 2008 στο έγκυρο ρωσικό περιοδικό «Ρrofile». Σύμφωνα με τον συγγραφέα του άρθρου, τον Γάλλο Τιερί Μεϊσάν, η βρετανική εταιρεία φέρεται να εμπλέκεται ακόμη και στο σκάνδαλο Clearstream! Σύμφωνα με όσα έχουν έρθει στο φως της δημοσιότητας, στο συγκεκριμένο σκάνδαλο κατηγορούνται προσωπικότητες, όπως ο σημερινός πρόεδρος της Γαλλίας Νικολά Σαρκοζί, ότι διατηρούσαν μυστικούς λογαριασμούς στην τράπεζα Clearstream στο Λουξεμβούργο. Για την υπόθεση κατηγορείται ο πρώην γάλλος πρωθυπουργός Ντομινίκ ντε Βιλπέν. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, στόχος του σκανδάλου ήταν να ενισχυθούν οι προεδρικές φιλοδοξίες του «Σαρκό» και να πληγεί ο κύριος εσωκομματικός του αντίπαλος.

Το ενδιαφέρον στο συγκεκριμένο ρεπορτάζ είναι ότι οι ψευδείς, όπως έχει αποδειχθεί, λίστες με τους λογαριασμούς είχαν καταρτιστεί από τη... Ηackluyt (το οποίο χαρακτηρίζεται από τον κ. Μεϊσάν ως... μαγαζί της CΙΑ και της ΜΙ6) και είχαν διακινηθεί μέσω του French Αmerican Foundation. Πρόεδρος αυτού είναι ο σημερινός αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ [ελληνοαμερικανός υψηλόβαθμος Μασόνος που κατάγεται από οικογένεια του Σίτυ Λονδίνου] Τζον Νεγκροπόντε και στέλεχος ο Φρανκ Γουΐσνερ. Οπως είδαμε παραπάνω, κατά σατανική σύμπτωση ο τελευταίος είναι κορυφαίος σύμβουλος και της Ηackluyt...

ΤΟ ΒΗΜΑ 23.11.08


Το κόστος δύο πολέμων λυγίζει τις ΗΠΑ

Κοινωνικές και εκπαιδευτικές παροχές μειώνονται δραματικά

Του Πανίκου Παναγιώτου - Νέα Υόρκη

Το τεράστιο κόστος των πολέμων σε Ιράκ και Αφγανιστάν, που ξεπερνά το ενάμισι τρισεκατομμύριο δολάρια, άρχισε να έχει σοβαρές, αλυσιδωτές επιπτώσεις στην αμερικανική κοινωνία. Εκτός απ' αυτό το χρηματικό ποσό, υπάρχουν και οι κρυφές δαπάνες που αφορούν, μεταξύ άλλων, τις αυξήσεις των τιμών του πετρελαίου και τα έξοδα για την περίθαλψη των τραυματιών.

Σύμφωνα με μελέτη αρμόδιας επιτροπής του Κογκρέσου, οι πολεμικές επιλογές της Ουάσιγκτον κόστισαν σε κάθε αμερικανική τετραμελή οικογένεια 20.000 δολάρια, ενώ θα υπερδιπλασιαστεί τα επόμενα πέντε χρόνια, φτάνοντας τις 46.000. Το συνολικό κόστος για τη χώρα υπολογίζεται να ξεπεράσει τα 3,5 τρισεκατομμύρια, εάν οι συγκρούσεις συνεχιστούν με την παρούσα μορφή τους. Ανεξάρτητα, όμως, με τις εξελίξεις και τις αμερικανικές επεμβάσεις στην περιοχή της Μέσης Ανατολής, οι προβλέψεις για την οικονομική κατάσταση των Ηνωμένων Πολιτειών δεν είναι καθόλου ενθαρρυντικές. Βέβαια, τα οικονομικά αδιέξοδα αφορούν την πλειοψηφία του Αμερικανικού λαού και όχι, για παράδειγμα, την πολεμική βιομηχανία και τους πετρελαϊκούς, τραπεζιτικούς, χρηματιστηριακούς, φαρμακευτικούς και ασφαλιστικούς ομίλους.

Η υπό διαμόρφωση νέα αυτή πραγματικότητα, που σημαδεύτηκε με την οκταετή ματωμένη διακυβέρνηση των Μπους και Τσέινι, σε συνδυασμό με τη διεθνή αύξηση του αντιαμερικανισμού, την άνοδο της Ρωσίας, της Κίνας και της Ινδίας, οδηγεί πλέον σε αλλαγή της υποδομής και της εικόνας της σημερινής υπερδύναμης. Κοινωνικές και εκπαιδευτικές παροχές μειώνονται, καταξιωμένοι επιστήμονες αναζητούν διεξόδους σε άλλα αναπτυγμένα κράτη, το σύστημα υγείας υποφέρει και απειλείται με κατάρρευση, συγκοινωνιακές και δημόσιες υποδομές παραμένουν χωρίς συντήρηση λόγω έλλειψης χρημάτων.

Στην πλούσια Αμερική αυξάνεται το ποσοστό των ατόμων που ζει κάτω από το όριο της φτώχειας και αυτών που χάνουν τα σπίτια τους, αδυνατώντας να πληρώσουν στις τράπεζες τις μηνιαίες δόσεις των δανείων.

Υπερβολικός δανεισμός

Σε πρόσφατη ομιλία του στο πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης, ο πολυεκατομμυριούχος Τζορτζ Σόρος υποστήριξε ότι η αμερικανική οικονομία θα πρέπει «να διορθωθεί το συντομότερο», υπογραμμίζοντας: «Δανειστήκαμε υπερβολικά πολλά χρήματα και τώρα μας έρχεται ο λογαριασμός. Ο πόλεμος κατά της τρομοκρατίας εκτροχίασε την Αμερική».

Ο κ. Σόρος απέφυγε να κατονομάσει «τα πιο ευάλωτα νομίσματα» και δεν έκανε κανένα σχόλιο για την πτώση του δολαρίου. «Γνωρίζω ακριβώς πού πηγαίνουν τα νομίσματα, αλλά δεν πρόκειται να σας το πω», τόνισε, προσθέτοντας: «Προς το παρόν, η Κίνα είναι ο απόλυτος νικητής και η οικονομία της θα συνεχίσει να αναπτύσσεται τα επόμενα χρόνια. Σήμερα, περνά αυτή τη φανταστική μεταμόρφωση, αλλά σε μια δεκαετία πιστεύω ότι μπορεί να έχουμε οικονομική κρίση και στην Κίνα».

Εν τω μεταξύ, οικονομικοί παράγοντες εκτιμούν ότι η πτώση των τιμών στην αμερικανική στεγαστική αγορά θα επιφέρει επιβράδυνση των καταναλωτικών δαπανών και της οικονομικής ανάπτυξης, ενώ συνέπειες θα υπάρξουν και στην παγκόσμια οικονομία.

Τη θέση αυτή διατύπωσε επίσης και ο πρώην πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ, Αλαν Γκρίνσπαν (φωτο), ο οποίος ανέφερε ότι οι τιμές των κατοικιών θα συνεχίσουν να υποχωρούν μέχρις ότου συρρικνωθούν τα αποθέματα αδιάθετων κατοικιών σε φυσιολογικότερα επίπεδα. Ο κ. Γκρίνσπαν δήλωσε ότι «50% έχουν ενισχυθεί οι πιθανότητες ύφεσης της αμερικανικής οικονομίας», σημειώνοντας ότι «το να πει κανείς εάν βρίσκεται πάνω ή κάτω απ' αυτό το ποσοστό είναι εξαιρετικά δύσκολο».

Σε σχετική δημοσκόπηση, το 43,4% των Αμερικανών εκτιμά ότι θα υπάρξει ύφεση το 2008. Το ποσοστό αυτό είναι αυξημένο σε σχέση με το 40% δημοσκόπησης του Νοεμβρίου και η απαισιοδοξία είναι σχεδόν ίδια σε όλες τις ηλικίες και εθνοτικές ομάδες, καθώς και στους οπαδούς και των δύο κομμάτων. Τα προβλήματα των τραπεζών, η αύξηση των πτωχεύσεων από πολίτες που δεν μπορούν να πληρώσουν τα δάνειά τους, κόβει την όρεξη των καταναλωτών, που παραμένει η κινητήρια δύναμη (με δανεικά χρήματα) της μέχρι πρότινος αμερικανικής υπερανάπτυξης.

Εφιαλτικά σενάρια

Στην πρόσφατη σύνοδο του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου στην Ουάσιγκτον, διάχυτη ήταν η ανησυχία για το μέγεθος της πιστωτικής κρίσης και τις επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία. Η αναλυτές της εταιρείας Morgan Stanley παρουσίασαν ένα εφιαλτικό σενάριο με τα σύννεφα να πυκνώνουν πάνω από την οικονομία των ΗΠΑ, αποτέλεσμα κυρίως της πιστωτικής κρίσης και της πτώσης των τιμών στην αγορά κατοικιών. Όπως υποστήριξαν, το ίδιο σενάριο μπορεί να ισχύει και για την Ευρώπη.

Οι σύνεδροι είχαν πολλούς λόγους να ανησυχούν για την πορεία των οικονομιών και το ενδεχόμενο κρίσης. Η μεγάλη αύξηση της τιμής του πετρελαίου, η έντονα πτωτική πορεία του δολαρίου και οι ισχυρές πληθωριστικές πιέσεις δημιουργούν φαύλο κύκλο, όπως τόνισαν αρκετοί, με απρόβλεπτες συνέπειες, όχι μόνο στην αμερικανική οικονομία, αλλά και σε παγκόσμιο επίπεδο.


Η επιστροφή των ξένων δυνάμεων από άλλο δρόμο

Της ΚΥΡΑΣ ΑΔΑΜ

Η «μεγάλη ανατροπή» στην Κύπρο έγινε την ίδια ημέρα με τη «μεγάλη ανατροπή στο ισχύον διεθνές σύστημα», με την υποστηριζόμενη από μεγάλες δυνάμεις -όχι όμως από τον ίδιο τον ΟΗΕ- μονομερή ανεξαρτητοποίηση του Κοσόβου από την πλειοψηφία των Αλβανών πολιτών της περιοχής αυτής.

Τα δυο μεγάλα κόμματα της Κύπρου, ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ, που περνούν στον δεύτερο γύρο καλούνται τώρα να διαχειριστούν το «όχι» στο σχέδιο Ανάν, ενώ το 2004, οι ηγεσίες του ΔΗΣΥ, αλλά και του ΑΚΕΛ (μέχρι τη μεγάλη στροφή της τελευταίας στιγμής), είχαν υποστηρίξει το σχέδιο.

Τα αποτελέσματα του α' γύρου των προεδρικών εκλογών δείχνουν εκ πρώτης όψεως ότι οι ψηφοφόροι ψήφισαν απολύτως κομματικά, ενώ ο απερχόμενος πρόεδρος Παπαδόπουλος δεν κατόρθωσε να συσπειρώσει γύρω του «τον τρίτο πόλο» στην πολιτική σκηνή της Κύπρου. Πάντως, το ποσοστό του κ. Παπαδόπουλου αποτελεί «τον ρυθμιστή» στην αναμέτρηση Κασουλίδη-Χριστόφια στον δεύτερο και τελικό γύρο των προεδρικών εκλογών.

Η απομάκρυνση του Παπαδόπουλου από τον προεδρικό θώκο αποτελούσε σκοπό και στόχο όλων των δυνάμεων (ΗΠΑ, Βρετανίας, ΟΗΕ και Τουρκίας) που είχαν εργαστεί για την επιβολή του σχεδίου Ανάν, δηλαδή της κατάλυσης της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Οι ίδιες δυνάμεις, με αυτόν ή εκείνον τον τρόπο εργάστηκαν για τον αποκλεισμό του κ. Παπαδόπουλου και ανοιχτά σχεδόν υποστήριζαν οποιονδήποτε άλλο υποψήφιο πλην του ιδίου.

Οι δυο νικητές υποψήφιοι για την προεδρία της Κυπριακής Δημοκρατίας με τις θέσεις που ανέπτυσσαν κατά περιόδους έχουν ήδη προκαλέσει το θετικό ενδιαφέρον των συντελεστών του σχεδίου Ανάν.

Οι κατηγορίες του ΑΚΕΛ και του ΔΗΣΥ περί «απομόνωσης» της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ενωση, λόγω της πολιτικής διαχείρισης του «όχι» από τον κ. Παπαδόπουλο, αυξάνουν τις ελπίδες του διεθνούς παράγοντα περί «επανεξέτασης» συνολικά του Κυπριακού.

Αυτό σημαίνει αυτομάτως ότι η «Συμφωνία της 8ης Ιουλίου» (σ.σ. η οποία δεσμεύει τον Ταλάτ και την τουρκοκυπριακή πλευρά, αλλά και τον ΟΗΕ, σε εφ' όλης της ύλης διαπραγμάτευση από τις δύο κοινότητες, το αποτέλεσμα της οποίας θα αποτελέσει τη βάση της λύσης του Κυπριακού) κινδυνεύει να μπει στο ράφι, όπως το έχει ήδη κάνει η Αγκυρα και όπως προσπάθησε ο γεν. γραμματέας του ΟΗΕ.

Το νέο επιβαρυντικό στοιχείο είναι η χθεσινή μονομερής ανεξαρτητοποίηση του Κοσόβου, η οποία θα λειτουργήσει ως εκβιαστικός μοχλός πίεσης της Αγκυρας και των Τουρκοκυπρίων, που για να «αποτρέψουν» μια μονομερή ανεξαρτητοποίηση των κατεχόμενων, θα προτιμούσαν, τουλάχιστον, μια συνομοσπονδία δύο κρατών στην Κύπρο.

Ο Τάσσος Παπαδόπουλος απομακρύνεται, «οι ιδέες» του σχεδίου Ανάν επανέρχονται.

 
Για να κλείσει οριστικά ο κύκλος

Του Κώστα Βενιζέλου

Ο ΚΥΚΛΟΣ για το μείζον θέμα των χρηματοδοτήσεων, πριν από το δημοψήφισμα του 2004 για το σχέδιο Ανάν, μπορεί να κλείσει μόνο, εάν δημοσιοποιηθεί ο κατάλογος όσων ήταν αποδέκτες κονδυλίων. Κι αυτό αποτελεί ευθύνη των Ηνωμένων Εθνών, που αποδέχθηκαν μετά από υποδείξεις των ΗΠΑ, να λειτουργήσουν μηχανισμό διοχέτευσης (αμερικανικών) κονδυλίων, παρακάπτοντας για προφανείς λόγους, την Κυπριακή Δημοκρατία.

Είναι και ευθύνη των ιδίων των Αμερικανών που σπατάλησαν εκατομμύρια δολάρια, για ένα εγχείρημα που δεν άντεξε και κατέρρευσε μπροστά στην αποφασιστικότητα του 70% των Κυπρίων( Ε/Κ και Τ/Κ).

Ο στόχος, δεν είναι να εκτεθούν άνθρωποι, υπαρκτές ή ανύπαρκτες οργανώσεις, που αποδέχθηκαν χρηματοδότηση ( στο κάτω-κάτω, ο καθένας στη ζωή και την πολιτική θα πρέπει να αναλαμβάνει και την ευθύνη των πράξεων του). Αλλά για να τεθεί ένα τέρμα στη συζήτηση αυτή, η οποία κυνηγά την κυπριακή κοινωνία από το 2004 και εντεύθεν.

Πρωτίστως, όμως, για να τερματιστούν τέτοιες μέθοδοι από τους Αμερικανούς και τα Ηνωμένα Έθνη. Μέθοδοι ξεπερασμένοι και όπως αποδείχθηκε στην περίπτωση της Κύπρου, έχουν αποτύχει παταγωδώς. Ενόψει και της νέας προσπάθειας που αρχίζει το Σεπτέμβριο στο Κυπριακό, επιβάλλεται να ξεκαθαρίσει το τοπίο. Δεν μπορεί να προχωρήσει η διαδικασία και διαιωνίζεται μια σκιά, κυρίως για τις μεθόδους που χρησιμοποίησαν οι τρίτοι, Ηνωμένες Πολιτείες και ΟΗΕ, για να πετύχουν τους στόχους τους.

Στόχοι, που δεν ταυτίζονταν ποσώς με τις επιδιώξεις της ελληνικής πλευράς στην Κύπρο.

Συμφωνώ απόλυτα με την άποψη, ότι οι θεωρίες συνωμοσίας είναι σύμπτωμα πολιτισμικής υπανάπτυξης. Θεωρώ και εγώ ότι η επινόηση εχθρών, υπαρκτών ή όχι, συνδέεται με την έλλειψη απαντήσεων που καλούνται, συνήθως οι διαχειριστές να δώσουν στα προβλήματα. Στην προκειμένη περίπτωση, όμως, δεν πρόκειται για συνωμοσιολογία, ούτε και για μυθολογίες, όπως επιχειρήθηκε να προβληθεί από εκείνους, που είτε δεν γνώριζαν είτε κάτι ήθελαν να κρύψουν.

Οι πρώτες αποκαλύψεις (έπεται πιο ενδιαφέρουσα συνέχεια, εάν και εφόσον επιτραπούν οι αποχαρακτηρίσεις ντοκουμέντων), φέρνουν στο προσκήνιο ένα ολόκληρο παρασκήνιο: Στήθηκε ένας ολόκληρος μηχανισμός, πριν ακόμα, το Κυπριακό μπει σε «τροχιά λύσης». Μηχανισμός που πήρε στροφές και απέδωσε στο μέγιστο, τους κρίσιμους μήνες του 2003 και του 2004.

Η απάντηση στις μεθοδεύσεις αυτές δόθηκε. Όπως απάντησε δόθηκε και σε όποια προσπάθεια επιβολής λύσης. Τώρα, ίσως να είναι η ώρα των αποκαλύψεων. Για να βαδίσουμε σε καθαρό τοπίο.


Θίγονται εκ μέρους της αμερικανικής πρεσβείας;

Του Άριστου Μιχαηλίδη

Η αμερικανική πρεσβεία δεν θέλει να μπει σε διελκυστίνδα για τις χρηματοδοτήσεις «στην παρούσα φάση που βρίσκεται το Κυπριακό και ειδικά λίγες μέρες πριν την έναρξη των απευθείας συνομιλιών», μας ενημερώνει ελληνοκυπριακή εφημερίδα, που ανέλαβε να εξηγήσει στον κυπριακό λαό ότι η αμερικανική πρεσβεία αγαπά την Κύπρο περισσότερο από τον «Φιλελεύθερο», «Εθνος της Κυριακής», «NEA on Line» και τον Μιχάλη Ιγνατίου. Μας εκπλήσσει κάθε φορά η ευκολία με την οποία μερικοί δημοσιογράφοι αναλαμβάνουν να εξηγούν στον κυπριακό λαό, πόσο καλή είναι η αμερικανική πρεσβεία και πόση φιλανθρωπία κρύβεται πίσω από τα δολάρια, που μοιράζονται στην Κύπρο όλα αυτά τα χρόνια, που μας έπνιξαν με την αγάπη και τη βοήθεια τους.

Στην «παρούσα φάση» λοιπόν, ο Μιχάλης Ιγνατίου έφερε στο φως ακόμα ένα έγγραφο της αμερικανικής πρεσβείας με το οποίο αποκαλύπτει ότι για να αποφύγουν την ενημέρωση της κυπριακής κυβέρνησης για τον τρόπο που θα διοχέτευαν και τους παραλήπτες εκατομμυρίων δολαρίων, οι Αμερικανοί ήθελαν να υπαχθεί η διαχείριση σε πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών. Η αμερικανική πρεσβεία αποφάσιζε ποιος θα έπαιρνε τα χρήματα και ο επικεφαλής των Καλών Υπηρεσιών του Γ.Γ. του ΟΗΕ, τα μοίραζε στους ιθαγενείς ως ανθρωπιστική βοήθεια στα δικοινοτικά τους προγράμματα.

Στο έγγραφο του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, αναφέρεται απροκάλυπτα ότι: «Το μεγάλο ποσό της ετήσιας χορηγίας [10 εκατομμύρια δολάρια ετησίως] αντιπροσωπεύει ένα σημαντικό νέο εργαλείο άσκησης πολιτικής» για τις ΗΠΑ και τον ΟΗΕ.

Αυτή και μόνο η αναφορά θα έπρεπε να κάνει όσους Κύπριους διατηρούν ακόμα ίχνος αξιοπρέπειας να ξεσηκωθούν και να ζητήσουν εξηγήσεις. Να απαιτήσουν να ξεκαθαρίσει μια και καλή τόσο εκ μέρους της αμερικανικής πρεσβείας όσο και εκ μέρους της κυπριακής κυβέρνησης όλο το φάσμα των χρηματοδοτήσεων και γενικά των ξένων παρεμβάσεων στην πολιτική ζωή της Κύπρου.

Αντί αυτού όμως, εμφανίζονται δημοσιογράφοι, που θίγονται (τις περισσότερες φορές αδικαιολόγητα) και σπεύδουν να υπερασπιστούν την αμερικανική πρεσβεία, σε βαθμό που σε κάνουν να διερωτάσαι τι διάολο συμβαίνει μαζί τους.

Αντί να θίγονται οι Αμερικανοί και να προσπαθούν να σκεπάσουν τα βρόμικα παιχνίδια τους, θίγονται Ελληνοκύπριοι δημοσιογράφοι, οι οποίοι μανιωδώς (αρωστημένα) αγωνίζονται να πλήξουν την επαγγελματική ακεραιότητα του Μιχάλη, με υπονοούμενα για τις πολιτικές του θέσεις. Δεν σκέφτονται ότι αποδεδειγμένα πια και με δημοσιογραφικές επιτυχίες, όχι με δημοσιογραφικές λουβάνες, αν έλειπε ο Μιχάλης από την Ουάσιγκτον θα γνωρίζαμε πολύ λιγότερα, ελάχιστα, από όσα παρασκήνια παίζονται σε βάρος μας όλα αυτά τα τελευταία χρόνια.

Αλλά, ακόμα κι αν θέλουν να υποβαθμίσουν τα αμερικανικά έγγραφα, ποια άλλη μαρτυρία χρειάζονται από αυτήν που έκανε ο ίδιος ο επικεφαλής του Τμήματος Δημοσίων Υποθέσεων της αμερικανικής πρεσβείας στη Λευκωσία, Τομ Μίλερ, ο οποίος σε συνέντευξη στην Άννη Χαραλάμπους, στον «Φιλελεύθερο» (8 Ιουνίου 2008) είπε χωρίς περιστροφές ότι «αν δεν ήταν και τα δικοινοτικά προγράμματα το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος του 2004 θα ήταν 90% υπέρ του ΟΧΙ». Δηλαδή, σε ποια άλλη ευρωπαϊκή χώρα θα τους έλεγαν κατάμουτρα οι Αμερικανοί ότι παρενέβησαν και επηρέασαν την ελεύθερη βούληση του λαού και αντί να αισθάνονται προσβεβλημένοι, σπεύδουν να υποβάλλουν τα σέβη τους σ´ αυτούς που τους πατρονάρουν;


Η λύση και τα δάνεια
του ψευδοκράτους

Του ΑΔΩΝΗ ΠΑΛΛΗΚΑΡΙΔΗ

Λύση σημαίνει και χρέη δισεκατομμυρίων των Ελληνοκυπρίων προς την Τουρκία. Μέλη του Εθνικού Συμβουλίου εκφράζουν φόβους ότι, πέρα από την αποδοχή των διοικητικών πράξεων του ψευδοκράτους, έγιναν αποδεκτές και οι διάφορες οικονομικές συμφωνίες που συνήψε με την Τουρκία.

Μόνο για το δρόμο Κερύνειας - Καρπασίας η Τουρκία χρέωσε το ψευδοκράτος 500 εκατομμύρια δολάρια. Τα οδικά έργα που έγιναν με καθαρό τουρκικό πρότυπο είναι πάρα πολλά και όλα έγιναν απευθείας από το υπουργείο δημοσίων έργων της κατέχουσας χώρας. Τυχόν αποδοχή αυτών των δανείων από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση, επισημαίνουν όσοι είναι σε θέση να γνωρίζουν λεπτομέρειες των τεκταινομένων στις διαπραγματεύσεις, αυτό θα σημαίνει καταστροφή για το βιοτικό επίπεδο των Ελληνοκυπρίων.

Η Τουρκία είναι επίσης καθαρός εισφορέας στον κρατικό μηχανισμό του ψευδοκράτους. Ο τεράστιος και δυσανάλογος με το μέγεθος του πληθυσμού κρατικός διαχειριστικός τομέας του ψευδοκράτους είναι ένα ακόμη πρόβλημα σε τυχόν λύση.
Ο όγκος της ψευδοαστυνομίας, το κτηματολόγιο, η πυροσβεστική, οι επαρχιακές διοικήσεις, τα δημοτικά συμβούλια, ο διοικητικός μηχανισμός της προεδρίας του ψευδοκράτους και χίλιες δυο άλλες υπηρεσίες δεν μπορούν να λειτουργήσουν χωρίς μηνιαίες ενέσεις ρευστότητας. Αυτόν το μηχανισμό θα βρούμε κληρονομιά με τυχόν κακή λύση. Η δε αποδοχή των όποιων πράξεων του μηχανισμού αυτού δεν μπορεί να διαχωριστεί από τις εμφανείς παρανομίες πάνω στην ιδιοκτησία. Πώς, δηλαδή, θα γίνει αποδεκτό ότι οι πολιτικοί γάμοι του ψευδοκράτους είναι νόμιμοι, ενώ οι τίτλοι ιδιοκτησίας είναι παράνομοι; Τυχόν αποδοχή των γάμων εξυπακούει ότι πρέπει να αποδεκτούμε και τα ψευδοκοτσάνια μέχρι τη νέα διοικητική τους ακύρωση. Η πατρίδα υπέστη εισβολή και ακρωτηριασμό θεσμών. Η αναγνώριση οποιασδήποτε παράγωγης πράξης της εισβολής είναι πολιτική ταύτιση με την αναγκαιότητα της εισβολής. Η παρανομία θα ενδυθεί μανδύα νομιμότητας και ο τόπος θα οδηγηθεί στην παράνοια. Οι πολιτικοί ηγέτες που διαφωνούν με ό,τι γίνεται στα παρασκήνια, ζητούν εναγωνίως τη βοήθεια του Τύπου για να εκλαϊκεύσει αυτό που γίνεται και να υπάρχει το ανάχωμα της κοινής γνώμης. Στο επιχείρημα ότι τα δύο μεγάλα κόμματα αποκλείεται να μη γνωρίζουν το συμφέρον του τόπου και είναι αδιανόητο να κάνουν κάτι που θα ζημιώσει τους πολίτες, προτάσσεται η άποψη ότι οι εξελίξεις είναι δρομολογημένες και μόνο με άπλετη ενημέρωση του λαού μπορούν να ανακοπούν.

Ό,τι και να συμβαίνει, στην πράξη είναι μια αναντίλεκτη αλήθεια ότι, από τουρκοκυπριακής πλευράς, δεν ακούμε προτάσεις που να γεφυρώνουν το χάσμα. Που να βλέπουν και να οραματίζονται μια δίκαιη τακτοποίηση του πολιτικού προβλήματος της χώρας. Στα θέματα ασφάλειας δεν έχει επέλθει καμία πρόοδος· όλες οι τουρκοκυπριακές πολιτικές δυνάμεις επιμένουν στη διαχρονική παρουσία του τουρκικού στρατού. Ακόμη και ένα σύνταγμα Τούρκων στρατιωτών να παραμείνει, η κυριαρχία της χώρας βρίσκεται υπό αίρεση. Με αφορμή οτιδήποτε, η Τουρκία μπορεί να δράσει στο έδαφος γιατί θα βρίσκεται παρούσα στη ζωή μας διά νομιμοποιημένων αντιπροσώπων.

Στα θέματα περιουσιών μπορεί να έχει γίνει αποδεκτή η αρχή της ιδιοκτησίας, μπαίνουν όμως τόσες απαγορεύσεις ώστε η αρχή αυτή εξανεμίζεται στις ανταλλαγές και στις δημόσιες εκποιήσεις.

Οι πληροφορίες επιμένουν ότι υπάρχει δρομολογημένη πορεία συνομιλιών από αυτούς που πίεζαν τόσο έντονα για να αρχίσουν. Θέλουν καταληκτική ημερομηνία και συμφωνία επί κεφαλοποιημένων θεμάτων, για ν' αρχίσει η πολύχρονη προσπάθεια εφαρμογής της συμφωνίας στην πράξη. Οι Τουρκοκύπριοι αδελφοί μας, αν νοιάζονταν ειλικρινά για τον πόνο που προκάλεσαν στο ελληνοκυπριακό στοιχείο όλα αυτά τα χρόνια, συνεργαζόμενοι με τους εισβολείς, άλλην αντίληψη έπρεπε να έχουν για τα πράγματα. Θα έπρεπε να ήταν λιγότερο προκλητικοί και λιγότερο επιρρεπείς να δικαιολογήσουν την τουρκική βαρβαρότητα σε βάρος του λαού της Κύπρου.
Χωρίς τη συνειδητή καταδίκη της εισβολής και της κατοχής, χωρίς αποποίηση των ελληνοκυπριακών περιουσιών, λύση δεν υπάρχει. Ο ελληνικός πληθυσμός της Κύπρου δεν θα αντέξει να του αναλυθούν οι λεπτομέρειες της σύγκλισης. Η αντίδρασή του θα είναι έντονη, καθολική και απαξιωτική. Οι όποιοι αρχιτέκτονες ενός κουστουμιού, που δεν μπορεί να φορέσει ο λαός μας, θα απογοητευτούν. Το δέλεαρ της μερικής επιστροφής δεν λειτουργεί γιατί, αν είναι να γίνει κάτι τέτοιο, πρέπει να γίνει τώρα, προκαταβολικά, έστω και χωρίς την απαγκίστρωση. Να δοθούν τώρα τα εδάφη που λένε ότι επιστρέφουν και οι συνομιλίες να συνεχιστούν επί των άλλων θεμάτων. Τότε και μόνον τότε μπορεί να αναστραφεί το κλίμα που υπάρχει στο λαό. Οι εξαιρέσεις των λίγων, που δείχνουν να δέχονται οτιδήποτε, ας μην παραπλανούν τους σχεδιαστές. Πρώτοι αυτοί θα κάνουν πίσω, όταν δουν την οργή του λαού.

10/04/2009


Oι Πλούσιοι «καίνε»
την τροφή των Πτωχών

Tα βιοκαύσιμα πείνασαν τους πτωχούς

Tου Τίτου Χριστοδούλου

Ένας μύθος έχει καταρρεύσει. Ο μύθος ότι η παγκοσμιοποίηση, πανάκεια για τα προβλήματα της δομικής φτώχειας με την εισαγωγή των τρόπων της νεωτερικότητας στον Τρίτο Κόσμο, ή καλύτερα, την εισαγωγή του Τρίτου Κόσμου στους τρόπους της νεωτερικότητας και τις αποδεδειγμένα επιτυχέστερες μεθόδους οικονομικής προόδου που ο εκσυγχρονισμός αντιπροσωπεύει, έχει ανεβάσει το επίπεδο των φτωχοτέρων του πλανήτη. Μπορεί να έχει διευρύνει το χάσμα πλουσίων και φτωχών, αλλά τουλάχιστον, το «αόρατο χέρι» έχει λειτουργήσει ώστε αυξανόμενα ποσοστά πληθυσμού να βγαίνουν από την φτώχεια κι η πείνα να εξαφανίζεται ως πραγματική απειλή. Παράλληλα, η τεχνολογία εμφανίζεται να αντιπροσωπεύει την πιο απτή υπόσχεση για την υπερνίκηση των Μαλθουσιανών φόβων για τις στερήσεις που συνεπάγεται ο υπερπληθυσμός. Σαν μέτρο της προόδου αυτής αναφέρεται ότι τα ποσοστά παιδιών κάτω των πέντε ετών που είναι λιποβαρή στον πλανήτη έχουν υποχωρήσει δραματικά στα τελευταία δεκαπέντε χρόνια. Κυβερνήσεις της Δύσης, όπως η Βρετανική, επαίρονται ότι ο υποσιτισμός, εννοούμενος σαν κακή κι ανισόρροπη διατροφή στον ανεπτυγμένο κόσμο, περιορίζεται, αφού ο στόχος εξόδου παιδιών από την φτώχεια στην Βρετανία παραμένει ο βασικός στόχος της οικονομικής πολιτικής της κυβέρνησης, και είναι ένας αγώνας που συνεχώς κερδίζεται. Ο χλωρός ίππος του λιμού φεύγει κουρασμένος πέρα στον ορίζοντα.

Αυτή η πρόοδος, προειδοποιούν Διεθνείς Οργανώσεις Τροφίμων ή τα Διεθνή Ιδρύματα ταγοί της παγκόσμιας οικονομικής προόδου και της καταπολέμησης της φτώχειας, όπως η Διεθνής Οργάνωσης Τροφίμων, World Food Programme, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο IMF, η Διεθνής Τράπεζα World Bank βρίσκεται υπό σοβαρή απειλή. Αιτία η εντυπωσιακή, τρομακτική είναι ο σωστός όρος, άνοδος της τιμής των βασικών τροφών όπως τα δημητριακά και το ρύζι. Συγκεκριμένα, οι τιμές στις διεθνείς αγορές βασικών αγαθών διατροφής όπως το σιτάρι, ο αραβόσιτος, η σόγια και σειρά άλλη αγαθών έχουν διπλασιαστεί ή και τριπλασιαστεί μέσα σε ένα χρόνο. Η τιμή του σιταριού και του γάλακτος βρίσκονται σε ιστορικά υψηλά ενώ αυτές του αραβοσίτου και της σόγιας είναι σοβαρά πάνω από τον κινούμενο μέσο της δεκαετίας του ’90. Οι τιμή του ρυζιού είναι στα υψηλότερα επίπεδα της δεκαετίας, συγκρούσεις και κοινωνική αστάθεια σε χώρες όπως την Ινδία έχουν προκύψει σαν αποτέλεσμα. Η τιμή του κρέατος έχει σημειώσει εξ άλλου, σε μερικές χώρες άνοδο κατά 50%.

Μόνο στις 25 Φεβρουαρίου, φέτος, η τιμή του σιταριού σημείωσε άνοδο κατά 25%, την μεγαλύτερη στην ιστορία της, εξασφαλίζοντας παχυλά κέρδη για τα μεγάλα επενδυτικά ταμεία (hedge funds) που αναπληρούν στις αγορές σιτηρών και βασικών αγαθών τις απώλειές τους από το κραχ της στεγαστικής πίστης αλλά φέρνοντας το φάσμα της εξαθλίωσης και του υποσιτισμού κοντίτερα στους φτωχούς του Τρίτου Κόσμου. Διεθνείς Οργανώσεις Τροφίμων, όπως το World Food Programme και τα Προγράμματα Βοηθείας του ΟΗΕ προειδοποιούν ότι, αν δεν εξασφαλίσουν σημαντικά αυξημένες δωρεές από δωρήτριες χώρες, θα περιορίσουν τον αριθμό των ανθρώπων που μπορούν να βοηθήσουν, με τραγικές για τους φτωχούς του Τρίτου Κόσμου συνέπειες. Η Οργάνωση Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ (FAO) προβλέπει ότι οι δομικές αιτίες πίσω από την άνοδο της τιμής των γεωργικών προϊόντων θα έχουν σαν αποτέλεσμα οι τιμές να εκτοξευθούν γύρω στο 20%  έως 50% πάνω από τη μέση τιμή της δεκαετίας. Εκείνο που είναι βέβαιο είναι ότι από φέτος ο κόσμος έχει βγει από την εποχή της αφθονίας της τροφής και μπαίνει σε μια νέα εποχή  αβεβαιότητος καθώς η επάρκεια των  τροφίμων αποτελεί ένα πρόβλημα προς λύση. «Υπάρχει μια αίσθηση πανικού», αναφέρει η Abdolreza Abbassian, γραμματέας της ομάδας εμπορίας των σιτηρών στην Οργάνωση Τροφίμων και Γεωργίας το ΟΗΕ. «Σταδιακά ο κόσμος χάνει τα όρια ασφαλείας που είχε έναντι μεγάλων διακυμάνσεων στην αγορά», εξηγεί.

Περισσότερο πλήττετται βεβαίως, ο Τρίτος Κόσμος. Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο προειδοποιεί ότι υπάρχει σοβαρό πρόβλημα για οικονομίες στις οποίες οι εισαγωγές ειδών διατροφής συνιστούν μεγαλύτερο μέρος των δημοσίων πληρωμών. Ιδιαίτερα υποφέρουν πτωχότερες χώρες όπως το Μπενίν και ο Νίγηρας, όπως και χώρες της Ασίας, από το Μπαγκλαντές μέχρι την ίδια την Κίνα και μέρη της  Μέσης Ανατολής. Η FAO έχει προβλέψει ότι οι μικρότερου εθνικού εισοδήματος ελλειμματικές στον τομέα της επάρκειας παραγωγής τροφίμων χώρες του χρόνου θα ξοδέψουν περισσότερα από $28bn (£14bn, €20bn) στις εισαγωγές σιτηρών, διπλάσια από ό,τι το 2002. «Ο συνδυασμός υψηλότερων τιμών εξαγωγών στα εισαγόμενα σιτηρά και υψηλότερων τιμών στις θαλάσσιες μεταφορές θα ωθήσει προς τα πάνω τις εγχώριες τιμές ψωμιού και άλλων βασικών αγαθών τροφίμων στις εισάγουσες χώρες, και αυτό έχει ήδη οδηγήσει σε κοινωνική αστάθεια σε πολλές περιοχές», δήλωσε η FAO στην έκθεσή της για τις Προοπτικές Εσοδείας και της Κατάστασης Τροφίμων (Crop Prospects and Food Situation report). Σημειώνεται ότι η Αίγυπτος, που το 1977 είχε γνωρίσει τις ταραχές μιας «Ιντιφάντας του Ψωμιού», όταν ανέβηκαν οι τιμές του ψωμιού, έχει τώρα αυξήσει τις επιδοτήσεις στους παραγωγούς ψωμιού για να προστατέψει τις εγχώριες τιμές στο φως των ανόδων των παγκόσμιων τιμών.

Γιατί ανεβαίνουν οι τιμές  – είναι παροδικό
ή αναστρέψιμο το φαινόμενο;

Μερικές από τις αιτίες είναι παροδικές. Οι σοδειές στην Ευρώπη και την Αυστραλία ήσαν κακές, περιορίζοντας τα αποθέματα δημητριακών, η Ρωσία επέβαλε περιορισμούς στις εξαγωγές, με αυστηρούς δασμούς εξαγωγών, για να συγκρατήσει τις εγχώριες τιμές για τις οποίες εκδήλωσε την ανησυχία του ο ίδιος ο Βλαντιμίρ Πούτιν (η άνοδος του Φεβρουαρίου οφειλόταν σε ανάλογη ανακοίνωση της κυβέρνησης του Καζακστάν) και το κόστος των θαλάσσιων μεταφορών έχει σημειώσει μεγάλη άνοδο, αυξάνοντας τις τιμές για χώρες που χρειάζονται να εισάγουν τρόφιμα. Δεν μπορεί κανείς εύκολα να αισιοδοξήσει ότι και αυτές οι αιτίες μπορούν να αντιμετωπισθούν με οικονομικά ή πολιτικά μέτρα και δεν κρύβουν πιο μόνιμες και δομικές κρίσεις. Για παράδειγμα, η παραγωγή τροφίμων χρειάζεται πετρέλαιο, για τα μηχανήματα, την μεταφορά και κυρίως, τα λιπάσματα (και θα επανέλθουμε αναλυτικότερα στον κρίσιμο ρόλο του πετρελαίου στην παραγωγή των λιπασμάτων χωρίς τα οποία η παραγωγή τροφίμων θα ήταν πολύ μικρότερη της τωρινής). Κι αν η άνοδος της τιμής του πετρελαίου είναι πλέον ένα μόνιμο φαινόμενο, συνδεόμενο με την αίφνης συνειδητοποιούμενη προϊούσα έλλειψή του (το φάσμα του peak oil), τότε το γεγονός θα έχει μόνιμες συνέπειες για την τιμή των τροφίμων. Σημειώνεται ότι ο απόπλυση (depletion) του παραγωγικού εδάφους (top soil), με την προϊούσα εξερήμωση περιοχών όπως η Μεσόγειος και ειδικά η Περι-Σαχάριος Αφρική και σαν αποτέλεσμα της εντατικής βιομηχανικής καλλιέργειας (ποιός γεωργός θυμάται σήμερα την «αμειψισπορά» και την «αγρανάπαυση» που συμβουλεύει ήδη το Λευιτικό στην Παλαιά Διαθήκη για εμπλουτισμό του χώματος;) δημιουργεί μεγαλύτερες εξαρτήσεις από τα λιπάσματα και τους υδρογονάνθρακες, όπως δημιουργεί ήδη και θα αποτελεί στο μέλλον βασικό πρόβλημα, η πρόσβαση σε νερό για την άρδευση καλλιεργούμενων γαιών.

Στις πολιτικές, «ελεγχόμενες», αιτίες προστίθενται και οι πιέσεις για περιορισμό των επιδοτήσεων της γεωργίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, που απειλεί να έχει μόνιμες συνέπειες στην προσφορά – αν και είναι ακόμα άγνωστο κατά πόσο αυτό θα εξισορροπηθεί με το κίνητρο των υψηλότερων τιμών. Από την άλλη, αναλυτές των αγορών δημητριακών και γεωργικών αγαθών (π.χ. ο Jeffrey Currie, επί κεφαλής της ομάδος έρευνας στις αγορές των γεωργικών αγαθών και πρώτων υλών της Goldman Sachs), σημειώνουν ότι είναι ακριβώς οι επιδοτήσεις της Ε.Ε. στους αγρότες της Ευρώπης ό,τι απεθάρρυνε επενδύσεις στην αγροτική παραγωγή σε άλλες χώρες που δεν μπορούσαν να ανταγωνιστούν στην επιδοτούμενη ευρωπαϊκή αγορά. Το αποτέλεσμα είναι ότι η Ευρώπη και οι ΗΠΑ (εξηγείται παρακάτω γιατί ειδικά οι ΗΠΑ) που εξήγαγαν αποπληθωριστικές πιέσεις (deflation) τις τιμές των τροφίμων τώρα εισάγουν πληθωρισμό, και μάλιστα υπό ένα νέο όρο που φτιάχτηκε για να ορίσει το νέο αυτό γεωργικό πληθωρισμό, «agflation».

Σημαντικά επηρέασε την ζήτηση δημητριακών, και μη αναστρέψιμα ίσως, η αυξημένη ζήτηση πρωτεϊνης στην δίαιτα των Ασιατών, στο απότοκο του οικονομικού «boom» της Κίνας και της Ινδίας. Η αυξημένη ζήτηση κόκκινου, δηλαδή κυρίως βοείου κρέατος, από τους παραδοσιακά τρεφόμενους με λευκό κρέας, χοιρινό και πουλερικά, Κινέζους δημιουργεί δυσανάλογη ανάγκη για σιτάρι, αφού η παραγωγή βοείου κρέατος (με την παύση πλέον της φυσικής χορτο-διατροφής των αγελάδων στο «λιβάδι») είναι εξαιρετικά σπάταλος τρόπος παραγωγής κρέατος. Χρειάζονται οκτώ κιλά σιτάρι για την παραγωγή ενός κιλού βοείου κρέατος. Συγκριτικά, χρειάζεται μόλις ενάμισυ κιλό για την παραγωγή ενός κιλού κοτόπουλου.